Adam Wajrak

 (ur.1972) – pisarz, dziennikarz, fotograf, autor programów telewizyjnych, scenariuszy komiksowych oraz książek dla dzieci.

Popularyzator wiedzy przyrodniczej i działacz na rzecz ochrony przyrody, m.in. na rzecz obrony Doliny Rozpudy. Opublikował zbiory reportaży przyrodniczych: (Za)piski Wajraka (1995), Kuna za kaloryferem, czyli nasze przygody ze zwierzętami (z Nurią Selvą Fernandez, 2003), To zwierzę mnie bierze (2013), Wilki (2015), Na północ. Jak pokochałem Arktykę (2022) oraz W naszej dziczy (2023), a także książki dla dzieci, w tym Zwierzaki Wajraka, czyli co żyje obok ciebie (razem z Nurią Selvą Fernandez, 2002), Zwierzaki Wajraka. Jak się żyje w norkach, żeremiach, gniazdach, rzekach, na łące i w lasach (2014) oraz Zwierzaki Wajraka (2022), cykl Przewodnik Prawdziwych Tropicieli (Lato, 2011, Jesień, 2011, Wiosna, 2012, Zima, 2012) oraz Lolek (2017). Jest autorem scenariuszy do sześciu komiksów o tematyce przyrodniczej, opublikowanych w dwóch cyklach: Puszcza to mój dom oraz Detektyw wróbel.

Zawodowo związany jest z „Gazetą Wyborczą”, gdzie regularnie publikuje. Pochodzi z Warszawy, ale od lat mieszka w Teremiskach w Puszczy Białowieskiej, dużą część roku spędza w podróży. Wraz z reżyserem Andrzejem Załęskim stworzył cykl seriali dokumentalnych Wajrak na tropie, emitowanych na antenie TVP (2009, 13 odcinków) oraz 24-odcinkowy cykl Zwierzęta Wajraka emitowany przez Canal+ (Planete+) w latach 2020–2025. Wajrak jest laureatem wielu nagród i wyróżnień. Został odznaczony tytułem „Przyjaciel Przyrody” przez Pracownię Na rzecz Wszystkich Istot (1993), medalem Ligi Ochrony Przyrody, tytułem „Przyjaciel Puszczy Białowieskiej” przez Towarzystwo Ochrony Puszczy Białowieskiej, honorowym obywatelstwem Rzeczypospolitej Ptasiej.

Otrzymał Nagrodę Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w kategorii „tekst specjalistyczny” (1998), wyróżnienie Bohater Europy (2005) przyznane przez amerykański „Time” za obronę środowiska naturalnego, Nagrodę im. Alfreda Lityńskiego (2007), Nagrodę im. Andrzeja Woyciechowskiego (2007). W 2014 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Bibliografia

reportaże przyrodnicze:

  • (Za)piski Wajraka, Warszawa: Pusty Obłok, 1995.
  • Adam Wajrak, Nuria Selva Fernandez, Kuna za kaloryferem, czyli nasze przygody ze zwierzętami, Warszawa: Agora, 2003 (II wyd. 2011, III wyd., rozszerzone 2020).
  • To zwierzę mnie bierze, Warszawa: Agora, 2013.
  • Wilki, Warszawa: Agora, 2015.
  • Na północ. Jak pokochałem Arktykę, Warszawa: Agora, 2022.
  • W naszej dziczy, Kraków: Nowohuckie Centrum Kultury, 2023.

prace zbiorowe:

  • Roztropność, red. K. Żelazek, Gdańsk: Forum Dialogu Gdański Areopag, 2011.
  • Cecylia Malik: rezerwat miasto, red. M. Niedośpiał, A. Rostkowska, Kraków: Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki, Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody, 2013.
  • Podlaskie – pamięć, tożsamość rozwój, Białystok: Muzeum Podlaskie, 2014.
  • Kuroń. Przewodnik Krytyki Politycznej, red. J. Bożek, J. Majmurek, Warszawa: Krytyka Polityczna, 2014.
  • Historia, kultura, przyroda, red. D. Konior, Warszawa: SBM, 2014 (wyd. II zmienione 2016).
  • Czyżyk na drogę. Rozmowy o przyrodzie, P. Brysacz, Suwałki: Paśny Buriat, 2018.
  • Opowieści podróżne, Warszawa: Magazyn „Kontynenty”, 2019.
  • Nadzieja, Warszawa: Agora, 2020.
  • Wszystkie kolory świata, Warszawa: Agora, 2021.

książki dla dzieci:

  • Wajrak, N.S. Fernandez, Zwierzaki Wajraka, czyli co żyje obok ciebie, Kraków: Znak, 2002.
  • Zwierzaki Wajraka. Jak się żyje w norkach, żeremiach, gniazdach, rzekach, na łące i w lasach, Warszawa: Agora, 2014.
  • Zwierzaki Wajraka, Warszawa: Agora, 2022.

seria: Przewodnik Prawdziwych Tropicieli:

  • Lato, Warszawa: Agora, 2011
  • Jesień, Warszawa: Agora, 2011
  • Wiosna, Warszawa: Agora, 2012
  • Zima, Warszawa: Agora, 2012
  • [całość w:] Wielka księga prawdziwych tropicieli, Warszawa: Agora, 2018.
  • Lolek, Warszawa: Agora, 2017.

komiksy:

cykl komiksowy: Puszcza to mój dom, tekst i il. T. Samojlik, tekst i fot. A. Wajrak:

  • 1: Umarły las, Warszawa: Agora, 2016 (II wydanie 2023).
  • 2: Nieumarły las, Warszawa: Agora, 2017.
  • 3: Zew padliny, Warszawa: Agora, 2018.

cykl komiksowy: Detektyw wróbel, tekst i il. T. Samojlik, tekst i fot. A. Wajrak:

  • 1: Detektyw Wróbel i złamane pióro, Warszawa: Agora, 2023.
  • 2: Detektyw Wróbel i struty dziób, Warszawa: Agora, 2023.
  • 3: Detektyw Wróbel i tajemniczy przybysze, Warszawa: Agora, 2024.

inne:

  • Puszcza Białowieska / The Białowieża Primeval Forest, P. Fabijański, przedmowa A. Wajrak, P. Fabijański, tłum. R. Oślizło, Białystok: Instytut Wydawniczy Kreator, 2006 (publikacja dwujęzyczna, polsko-angielska).
  • Zaremba Bielawski, Leśna mafia. Szwedzki thriller ekologiczny, tłum. M. Wasilewska-Chmura, wstęp A. Wajrak, posłowie T. Lindgren, Warszawa: Agora, 2014.
  • Ptaki Puszczy Białowieskiej. Opowieści o mieszkańcach niezwykłego lasu, tekst A. Zbyryt, fot. A. Wajrak, Kielce: Paśny Buriat, 2020.
  • Filipowicz, Formikarium, czyli w moim świecie mrówek. Opowiadania, wybór i wstęp A. Dauksza, posłowie A. Wajrak, Kraków: Znak, 2021.

Tłumaczenia

niemiecki:

  • Ein Reisebuch, Vorwort T. Torbus, Hamburg: VSA Verlag, 1993 (praca zbiorowa).