Antoni Bartosz

(ur. 1961) – romanista, literaturoznawca, tłumacz, menedżer kultury, społecznik.

Wdawszy się w młodości w literaturę francuskiego średniowiecza, obronił z niej doktorat w Paryżu (1994), pracując jednocześnie na filologii romańskiej UJ. Opuściwszy uniwersytet, zaczął tworzyć programy w Stowarzyszeniu Willa Decjusza w Krakowie (między innymi cykl Mniejszości narodowe i etniczne na co dzień – nagroda Fundacji POLCUL oraz nagroda „Pro Publico Bono”). Dalej wymyślił Małopolski Instytut Kultury w Krakowie jako laboratorium nowych form uczestnictwa w kulturze propagowanych w dużych i małych środowiskach. Następnie przez piętnaście lat (chyba zbyt długo!) zarządzał Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie, stawiając na reinterpretację kolekcji, badania terenowe w aspekcie współczesności, wykorzystanie metody etnograficznej w celu zmiany społecznej oraz zaangażowanie w muzeum poza murami. W proteście przeciw zawłaszczeniu kultury przez partię rządzącą odmówił ministrowi Glińskiemu przyjęcia Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2022).

Od 2025 roku współpracuje przy pomyśle pod nazwą Dom Bociana w Krzesku (gmina Zbuczyn, pogranicze Mazowsza i Podlasia). Pomysł ten łączy tradycje opieki nad bocianami (praktykowane tam w imponującej skali), cenne zasoby przyrodnicze i moc oddolnych energii, aby wykorzystać je do ornitologicznej działalności naukowej, edukacji klimatycznej i kosmicznej, dialogu międzykulturowego, ćwiczeń z równowagi ducha (Dom Bociana powstanie na ponad pięciu hektarach ciszy) oraz krzewienie samoorganizacji społecznej. Placówka ma ambicję oddziaływać także w całym kraju oraz na Bliskim Wschodzie, Afryce i w krajach Północy. Ceni rozmowę, góry, lekturę. W grach zespołowych fascynuje go podanie na dobieg. 

Opublikował między innymi: Leben aus der Rinnerung / Życie z pamięci [w:] übergänge und Rückläufe / Przejścia i powroty (Berlin 2013), Muzeum dla realnego świata [w:] Muzeum Etyczne (Kraków 2017), Gdynia – widok z Południa [w:] Gdynia – dzieło otwarte (Gdynia 2019), Bezinteresowność, współodkrywanie, dziedzictwo – w stronę tożsamości dialogicznej [w:] Dziedzictwo: wyobraźnia – zmysły – narzędzia (Poznań 2021), w przygotowaniu: W poszukiwaniu wspólnotowych ścieżek ku źródłom (Ostróda 2025).

Antoni Bartosz
Fot. ze zbiorów autora