Aleksander Jurewicz

Jego utwory – zarówno prozatorskie, jak i poetyckie – składają się na kolejne części prywatnej historii rodzinnej. Autor urodził się w białoruskiej Lidzie, skąd przeniósł się wraz z rodziną, w ramach akcji przesiedleńczej, na terytorium Polski. Literackie powroty do „smutnego raju” i nostalgiczny zwrot ku minionemu okazują się próbą zrozumienia własnej tożsamości.

Lida to książka, na którą składają się fragmenty poetyckie, zapisy prozy i wyimki z listów od babki autora. Jest wielkim trenem i lamentem za utraconym rajem niewinności. Przynosi literackie fotografie i migawki z miasteczka, w którym autor spędził wczesne dzieciństwo, i sprawozdanie z dokonanej przeprowadzki do obcego i nieprzyjaznego świata. Czas przeszły przywołany nie tylko za pomocą literackiego obrazu o wielkiej urodzie, ale i poprzez język stylizowany często na polszczyznę kresową z silnymi naleciałościami białoruskimi, poetycką rytmizację prozy, sprawia, że Lida jest pełną czułości ewokacją przeszłości, kontemplowaniem tajemnicy biografii jako tajemnicy losu.

Opowieść Pan Bóg nie słyszy głuchych przynosi zapis z okresu zamieszkiwania przez autora w Łodzi. Tok narracji przetykany jest introspekcjami, którym towarzyszą sceny rozgrywające się na pograniczu jawy i snu – autor bowiem snuje imaginacyjny romans z dawną towarzyszką dziecięcych zabaw na dalekiej Białorusi. Ta niewielkich rozmiarów książka znakomicie osadzona w realiach lat sześćdziesiątych, stanowi równie udany literacko powrót w świat dzieciństwa, co wzruszający hołd oddany pamięci dziadka. Do czasów młodości i opowieści rodzinnych pisarz powracał także w Prawdziwej balladzie o miłości i Dniu przed końcem świata.

Wydana w 2019 roku Samotnia dotyczy już tematów bardziej uniwersalnych. Krótkie formy prozatorskie to przemyślenia o śmierci, przemijaniu, młodości, sztuce i przyjaźni wyrażone w medytacjach nad sytuacjami z życia codziennego.

Jest laureatem Nagrody im. Czesława Miłosza, Honorowej Nagrody Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki oraz Nagrody Fundacji Marii i Jerzego Kuncewiczów. Był nominowany do Literackiej Nagrody Nike.