Joanna Kuciel-Frydryszak

Dziennikarka, reporterka, pisarka; autorka książek biograficznych i reportaży historycznych.

W swojej działalności autorskiej konsekwentnie przywraca pamięć o kobietach i grupach społecznych pomijanych przez tradycyjną historiografię. Jest absolwentką filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim. Związana z mediami od lat 90. XX wieku, dziś uznawana za jedną z najważniejszych autorek polskiej literatury faktu XXI wieku.

Po studiach rozpoczęła pracę dziennikarską, najpierw w Radiu Wrocław, a następnie w programach I i III Polskiego Radia, w dzienniku „Słowo Polskie”, a także w portalu Money.pl. Później współpracowała z redakcjami „Gazety Wyborczej”, w tym z magazynami „Wysokie Obcasy Extra” i „Ale Historia”. Pracowała również jako wykładowczyni w Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu, gdzie prowadziła zajęcia z dziennikarstwa i reportażu.

Zadebiutowała w 2012 roku biografią Słonimski. Heretyk na ambonie, poświęconą Antoniemu Słonimskiemu. Książka zyskała uznanie, i przyniosła autorce nominację do Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego oraz Nagrody im. Oskara Haleckiego w konkursie „Książka Historyczna Roku”.

Kolejna publikacja Iłła. Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie (2017) to literacka biografia poetki i sekretarki Józefa Piłsudskiego. Autorka zestawiła w niej życie Iłłakowiczówny z dramatyczną historią XX wieku, ukazując swoją bohaterkę jako kobietę niezależną, artystkę i świadka historii. Książka otrzymała nominację do Nagrody im. Józefa Łukaszewicza za najlepszą książkę  o Poznaniu (2018).

W 2018 roku ukazała się jej trzecia książka, Służące do wszystkiego, będąca efektem kilkuletnich badań nad losem służących w Polsce XX wieku. To pierwszy tak obszerny reportaż historyczny poświęcony tej grupie zawodowej.

Największy sukces przyniosła jej książka Chłopki. Opowieść o naszych babkach (2023). Reportaż stał się jednym z najgłośniejszych wydarzeń literackich ostatnich lat. Sprzedano ponad pięćset tysięcy egzemplarzy, a publikacja została uznana za jedną z najważniejszych książek o historii kobiet w Polsce.

Książka zyskała też ogromny oddźwięk społeczny. Była omawiana w prasie, programach telewizyjnych i na spotkaniach autorskich w całej Polsce. Autorka podkreśla, że jej celem było przywrócenie pamięci o kobietach wiejskich, które przez dekady pozostawały na marginesie narracji historycznej i kulturowej.

Twórczość Joanny Kuciel-Frydryszak wyróżnia się połączeniem empatii, skrupulatności badawczej i eleganckiego stylu narracyjnego. Autorka stosuje perspektywę mikrohistorii – poprzez losy jednostek opowiada o procesach społecznych i kulturowych. W jej książkach pojawia się motyw niewidzialnej pracy kobiet, nierówności klasowych oraz przemilczanych doświadczeń codzienności.

Autorka należy do Stowarzyszenia Unia Literacka, a jej nazwisko regularnie pojawia się w rankingach najważniejszych współczesnych reportażystów. W 2023 roku otrzymała tytuł Wrocławianki Roku, a według tygodnika „Wprost” znalazła się w gronie najlepiej zarabiających polskich pisarzy.

W 2025 roku pisarka weszła w spór z Wydawnictwem Marginesy, wydawcą jej bestsellera Chłopki. Opowieść o naszych babkach, domagając się wyższego wynagrodzenia z uwagi na nakład przekraczający pół miliona egzemplarzy. W sierpniu 2025 roku strony ogłosiły, że doszły do porozumienia w sprawie dodatkowej zapłaty. Konflikt wywołał szeroką dyskusję w branży o warunkach umów autorów, klauzulach bestsellerowych i transparentności rozliczeń w Polsce.

Bibliografia

biografie / reportaże historyczne:

  • Słonimski. Heretyk na ambonie, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2012.
  • Iłła. Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie, Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2017.
  • Służące do wszystkiego, Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2018.
  • Chłopki. Opowieść o naszych babkach, Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2023.