Michał Rusinek - Dziennik Literacki

(ur. 1972) – pisarz, tłumacz, literaturoznawca.

Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 2002 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy pt. Między klasyczną retoryką a ponowoczesną retorycznością, w 2012 roku habilitował się na podstawie monografii Retoryka obrazu. Przyczynek do percepcyjnej teorii figur. Mieszka w Krakowie.

W swojej karierze naukowej związany jest z Katedrą Teorii Literatury, a od 2022 roku współpracuje z Katedrą Teorii Komunikacji – obiema na Wydziale Polonistyki UJ. W swojej działalności akademickiej prowadzi zajęcia z teorii literatury, teorii przekładu oraz z kreatywnego pisania.

Jako młody badacz literatury został sekretarzem Wisławy Szymborskiej, gdy otrzymała Nagrodę Nobla, i pełnił tę funkcję aż śmierci poetki. W 2012 roku został prezesem Fundacji Wisławy Szymborskiej. Ponadto działa w obszarze popularyzacji języka polskiego i retoryki. Od 2015 roku jest członkiem Rady Języka Polskiego.

Jego twórczość obejmuje prace naukowe, publikacje popularnonaukowe, książki dla dzieci i dla dorosłych, a także przekłady literatury z języka angielskiego. Głównymi obszarami zainteresowania autora są język, retoryka, komunikacja oraz twórcze pisanie, ponadto również literatura dziecięca, edukacja językowa i działania na rzecz kultury języka.

Rusinek łączy w sobie funkcje badacza – literaturoznawcy i specjalisty w zakresie retoryki – z pisarstwem dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Charakteryzują go wysoka świadomość językowa, lekki styl, poczucie humoru oraz pragmatyzm w podejściu do zagadnień języka i literatury. W swoich książkach często wykorzystuje formułę poradników językowych, wierszyków albo opowiadań, które przybliżają młodemu i starszemu czytelnikowi zagadnienia związane z językiem, mową, komunikacją i literaturą.

Jako autor książek dla dzieci współpracuje ze swoją siostrą Joanną Rusinek, ilustratorką, dzięki czemu jego publikacje łączą walor literacki i graficzny. Jego prace popularnonaukowe dla dorosłych najczęściej dotyczą retoryki, mowy publicznej, mediów czy języka polityki.

Jako były sekretarz Wisławy Szymborskiej i współautor książki o niej (Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej) stał się jednym z ważniejszych popularyzatorów jej twórczości oraz pośrednikiem pomiędzy jej spuścizną a czytelnikami.

Więcej na temat twórczości Michała Rusinka znaleźć można na stronie internetowej https://www.michalrusinek.pl.

Bibliografia

proza:

Prowincjonalne zagadki kryminalne [wspólnie z Antoniną Turnau], Warszawa: Prószyński i S-ka, 2006.
Kiedy byłem mały. Kiedy byłam mała [wspólnie z Joanną Olech], Łódź: Wydawnictwo Literatura, 2010.
Zaklęcie na „w”, Warszawa–Łódź: Muzeum Powstania Warszawskiego, Wydawnictwo Literatura, 2011.
Żółty świat Ryska, Poznań: Animagic, 2011.
Bajka dedykowana pamięci Janusza Korczaka, Białystok: Opera i Filharmonia Podlaska, 2012.
Krakowski rynek dla chłopców i dziewczynek, Łódź: Wydawnictwo Literatura, 2014.
Pałac Prezydencki dla dzieci, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2014.
Rok 1989. Mała książka o pewnej kurtynie, czekoladzie i wolności, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2014.
Belweder dla dzieci, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2015.
Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2016.
Pypcie na języku, Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2017.
Niedorajda, czyli co nam radzą poradniki, Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2019.
Od mikmaka do zazuli. Atlas regionalizmów dla dzieci, Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2020.
Wihajster, czyli przewodnik po słowach pożyczonych, Kraków: Znak Emotikon, 2020.
Zero zahamowań, czyli filolog słucha piosenek, Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2020.
Chuligator, czyli przewodnik po dziecięcych przekrętach, Kraków: Znak Emotikon, 2021.
Psia skrętka, czyli przewodnik po dziecięcych przekleństwach, Kraków: Znak Emotikon, 2021.
Mroczny Eros, czyli pypcie na języku polityki, Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2021.
Podbipięta, czyli co się kryje w nazwiskach, Kraków: Znak Emotikon, 2022.
Ptak Dodo, czyli co mówią do nas politycy, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2023.
O Wisławie Szymborskiej dla dzieci, Poznań: Zygzaki, 2023.
Nadbagaż, czyli opowieści podróżne, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2024.
Pan Słowik. O Julianie Tuwimie dla dzieci, Poznań: Zygzaki, 2024.

poezja:

Limeryki, Warszawa: J. Santorski & Co., 2006.
Kopciuszek, Warszawa: J. Santorski & Co., 2006.
Mały Chopin, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2009.
Wierszyki domowe, Kraków: Znak, 2012.
Wierszyki rodzinne, Kraków: Znak Emotikon, 2013.
Limeryki i inne wariacje, Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2014.
Księga potworów, Warszawa: Wydawnictwo Zwierciadło, 2016.
Kefir w Kairze. Rymowany przewodnik po miastach świata, Kraków: Znak Emotikon, 2018.
Jaki znak twój? Wierszyki na dalsze 100 lat niepodległości, Kraków: Znak Emotikon, 2018.
Abecadło, Gdynia: Trefl, 2022.
Rodzinne rymowanki [wspólnie z Kasią Huzar-Czub], Gdynia: Trefl, 2022.
Sennik dla dzieci, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2023.
Liczydło, Gdynia: Trefl, 2023.
Makabreski, Kraków: Austeria, 2023.
Podróże małe i duże, Gdynia: Trefl, 2024.
Laboratorium smaków, Kraków–Łódź: Cogiteon, Wydawnictwo Literatura, 2024.

eseje, poradniki:

Retoryka podręczna, czyli jak wnikliwie słuchać i przekonująco mówić [wspólnie z Anetą Załazińską], Kraków: Znak, 2005.
Jak przeklinać. Poradnik dla dzieci, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008.
Retoryka codzienna. Poradnik nie tylko językowy [wspólnie z Anetą Załazińską], Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010.
Jak robić przekręty. Poradnik dla dzieci, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010.
Co ty mówisz?! Magia słów, czyli retoryka dla dzieci [wspólnie z Anetą Załazińską], Łódź: Wydawnictwo Literatura, 2013 [współautorka: Aneta Załazińska].
Jak przekręcać i przeklinać, Kraków: Znak Emotikon, 2016.
Jak się dogadać czyli retoryka codzienna [wspólnie z Anetą Załazińską], Kraków: Wydawnictwo Znak, 2018.
Dobra zmiana, czyli jak się rządzi światem za pomocą słów [wspólnie z Katarzyną Kłosińską], Kraków: Wydawnictwo Znak, 2019.

Działalność translatorska

John E. Morby, Dynastie świata. Przewodnik chronologiczny i genealogiczny, Kraków: Wydawnictwo Znak, 1994.
Ian Venon Hogg, Słownik bitew świata, Kraków: Wydawnictwo Znak, 1997.
Timothy Garton Ash, Historia osobista, Kraków: Wydawnictwo Znak, 1997.
Lesley Grant-Adamson, Jak napisać powieść kryminalną, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1999.
Milne, Kiedy byliśmy bardzo młodzi, Warszawa: Egmont Polska, 2005.
Milne, Mamy już sześć lat, Warszawa: Egmont Polska, 2005.
Milne, Gdziekolwiek jestem – jest i Miś Puchatek, no i ja, Warszawa: Egmont Polska, 2006.
Geraldine McCaughrean, Piotruś Pan w czerwieni, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2006.
M. Barrie, Piotruś Pan i Wendy, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2006.
Charles M. Schulz, Snoopy i porady życiowe, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2007.
Charles M. Schulz, Snoopy i kwestia przyjaźni, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2007.
Charles M. Schulz, Snoopy i sprawy życiowe, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2007.
Charles M. Schulz, Snoopy i kwestia stylu, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2007.
Michael Bond, Historia pewnego niedźwiadka z Peru, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2007.
Michael Bond, Paddington tu i teraz. Zupełnie nowa opowieść o niedźwiadku z mrocznych zakątków Peru, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008.
Michael Bond, Paddington w ogrodzie, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008.
Charles M. Schulz, Pieskie życie. Cz. 1, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2008.
Charles M. Schulz, Pieskie życie. Cz. 2, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2008.
Charles M. Schulz, Była ciemna, burzliwa noc. Cz. 1, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2008.
Charles M. Schulz, Była ciemna, burzliwa noc. Cz. 2, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2008.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1950–1952, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2008.
Michael Bond, Paddington się krząta. Klasyczna opowieść o niedźwiadku z mrocznych zakątków Peru, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2009.
Michael Bond, Paddington i świąteczna niespodzianka, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2009.
Vanessa Simon Catelin, Francois Soutif, Jak dwie krople wody, Gdańsk: EneDueRabe, 2009.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1953–1954, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2009.
Tomi Ungerer, Trzej zbójcy, Wrocław: Format, 2009.
Michael Bond, Paddington i spacerek literek, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010.
Michael Bond, Paddington na wycieczce, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010.
Michael Bond, Paddington zwiedza miasto, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010.
Oliver Jeffers, Chłopiec i pingwin, Warszawa: Wydawnictwo Mam, 2010.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1955–1956, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2010.
David Benedictus, Powrót do Stumilowego Lasu, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2010.
Tomi Ungerer, Autobiografia pluszowego misia, Wrocław: Format, 2011.
Tomi Ungerer, Księżycolud, Wrocław: Format, 2011.
Edward Gorey, Osobliwy gość i inne utwory, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2011.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1957–1958, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2011.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1959–1960, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2011.
Edward Gorey, Pamiętna wizyta i inne utwory, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2012.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1961–1962, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2012.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1963–1964, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2012.
Julia Donaldson, Gruffalo, Gdańsk: EneDueRabe, 2013.
Julia Donaldson, Miejsce na miotle, Gdańsk: EneDueRabe, 2013.
Etgar Keret, Shira Geffen, Noc bez księżyca, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2013.
Lemony Snicket, Laszlo boi się ciemności, Warszawa: Filia, 2013.
James Donnelly i Cecily Donnelly, Trzy opowiastki, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2013.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1965–1966, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2013.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1967–1968, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2013.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1969–1970, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2014.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1971–1972, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2014.
J. Novak, Książka bez obrazków, Warszawa: Czarna Owieczka, 2015.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1973–1974, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2015.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1975–1976, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2015.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1977–1978, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2016.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1979–1980, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2016.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1981–1982, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2017.
Charles M. Schulz, Fistaszki zebrane 1983–1984, Warszawa: Nasza Księgarnia, 2017.
Paul Bright i in., Nowe przygody Kubusia Puchatka [audiobook], Kraków: Znak Emotikon, 2017.
Yee-Lum Mak, Innymi słowy. Niezwykłe słowa z różnych stron świata [współpr. Kuba Rusinek], Warszawa: Egmont Polska, 2018.

Tłumaczenia

angielski:

Little Chopin [Mały Chopin], tłum. Antonia Lloyd-Jones, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2010.
The Presidential Palace for Children [Pałac Prezydencki dla dzieci], tłum. Antonia Lloyd-Jones, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2012.
A Small Book About a Curtain, About Chocolate, and About Freedom [Rok 1989], tłum. Antonia Lloyd-Jones, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2019.

chiński:

小肖邦 [Mały Chopin], tłum. Lan Wu, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2010.
肖邦就是这样长大的! [Mały Chopin], tłum. Chih-Chun Yeh, Taibei: Youshi Wenhua Shiye Gufen Youxian Gongsi, 2019.

chorwacki:

Mali Chopin [Mały Chopin], tłum. Krešimir Krnić, Zagreb: Srednja Europa, 2010.

estoński:

Väike Chopin [Mały Chopin], tłum. Doris Kareva, Luige: Verb, 2010.

francuski:

Le petit Chopin [Mały Chopin], tłum. Claude-Henry Du Bord i Christophe Jezewski, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2010.

hiszpański:

El pequeño Chopin [Mały Chopin], tłum. Gerardo Beltrán, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2012.

hindi:

छोटा शोपिन [Mały Chopin], tłum. Mangaleśa Dabarāla [Manglesh Dabral], New Delhi: National Book Trust, 2014.

japoński:

ショパンの子ども時代 [Mały Chopin], tłum. Koichi Kuyama, Chopin Foundation Japan, 2014.

litewski:

Mažasis Chopinas [Mały Chopin], tłum. Birutė Jonuškaitė, Vilnius: Homo Liber, 2010.

niderlandzki:

De kleine Chopin [Mały Chopin], tłum. Ad van Rijsewijk, Baarn: Uitgeverij Marmer, 2013.

niemiecki:

Kleiner Chopin [Mały Chopin], tłum. Joanna Manc, Warszawa: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2011.

portugalski:

pequeno Chopin [Mały Chopin], tłum. Teresa Fernandes Świątkiewicz, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2009.

rosyjski:

Маленький Шопен [Mały Chopin], tłum. Anatolij Rojtman, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2009.

szwedzki:

Lille Chopin [Mały Chopin], tłum. Anders Bodegård, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2010.

włoski:

Il piccolo Chopin [Mały Chopin], tłum. Silvano De Fanti, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2009.
Nulla di ordinario. Su Wisława Szymborska [Nic zwyczajnego], tłum. Andrea Ceccherelli, Milano: Adelphi 2021.