Adriana Szymańska
(ur. 1943) – poetka, prozaiczka, eseistka, krytyczka literacka, tłumaczka, autorka książek dla dzieci.
Tworzy głęboko metafizyczną poezję, której motywy przewodnie to ciągłość istnienia, wędrówka duchowa i Bóg czy też jego poszukiwanie. Miłość i uwaga poświęcona innym istotom stanowi u niej przeciwwagę dla chaosu i przemijania. Próba objęcia świata dzięki zmysłom, wrażliwości i wyobraźni niesie nadzieję, że zachwyt nad istnieniem pozwoli zasłużyć na życie pozagrobowe.
Wyróżnikiem zarówno jej twórczości poetyckiej, jak i prozatorskiej jest dialog, rozmowa z ludźmi, przyrodą, Bogiem, a także dialog wewnętrzny. W autobiograficznych powieściach ważnym wątkiem jest też pragnienie zachowania wolności – wobec ograniczeń biologii, kultury, społeczeństwa – na które odpowiedzią jest duchowość.
W 1969 roku Julian Przyboś przyznał jej nagrodę literacką za debiut, a w 1974 roku otrzymała Puchar Kryształowego Lwa z rąk Adama Ważyka, podczas X Kłodzkiej Wiosny Poetyckiej. Jest także m.in. laureatką nagrody im. Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego przyznawanej za wartości metafizyczne i religijne w poezji (1994) za zbiór Kamień przydrożny. W 2018 roku otrzymała medal im. Księdza Jana Twardowskiego za całokształt dokonań twórczych. W 2016 nie przyjęła Srebrnego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Jej wiersze były tłumaczone na język angielski, francuski, niemiecki, włoski, serbski, rumuński, hebrajski i japoński.
Bibliografia
- Nieba codzienności, Olsztyn: Pojezierze, 1968.
- Imię ludzkie, Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1974.
- Monolog wewnętrzny, Toruń : Studenckie Centrum Kulturalne „Od Nowa”, 1975.
- Do krwi, Olsztyn: Pojezierze, 1977.
- To pierwsze, Warszawa: Czytelnik, 1979.
- Nagła wieczność, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1984.
- Poezje wybrane, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1987.
- Kamień przydrożny, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1993.
- Urojenia, Warszawa: Interart, 1995, 1996.
- Requiem z ptakami, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1993.
- Opowieści przestrzeni, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1995.
- Święty grzech (powieść autobiograficzna), Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1995.
- Lato 1999, Warszawa: Czytelnik, 2000.
- Postój, Sandomierz–Staszów: Prywatna Agencja Informacji Regionalnej „Myjakpress”, 2001.
- In terra, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003.
- Być. 123 wiersze dawne i nowe. Wybór wierszy, Warszawa: Nowy Świat, 2004.
- Z dziennika dywersantki, Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2006.
- Autoportret niedokończony, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2007.
- Ucieczka / Escape (polsko-angielski wybór wierszy), tłum. Ewa Hryniewicz-Yarbrough, Rzeszów: Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, 2007.
- Dziedzice i barbarzyńcy (szkice), Rzeszów: Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, 2007.
- W podróży, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf, 2008.
- Ta inna ja (powieść autobiograficzna), Rzeszów: Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, 2008.
- Wtedy-dziś, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf, 2010.
- Księga objawień i inne lektury (szkice literackie), Warszawa: Oficyna Wydawnicza Łośgraf, 2012.
- Złoty dzięcioł, Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2015.
- Z Księgi Przejścia, Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu–Redakcja „Toposu”, 2017.
- Nieprzerwany dialog. Wiersze z lat 1968–2019, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2019.
- Zielone rolety, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2021.
- Epilog z gwiazdą : 55-lecie pracy twórczej, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2023.
- Podróże pełne cudów, Myszyniec: Kulturalne Kurpie, 2023.
- Głód życia, głód wieczności. Szkice o poezji, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2025.
- Zeszyt istnienia, Kraków : Ianua, 2025.
dla dzieci:
- Najpiękniejszy psi uśmiech i inne zwierzenia, Warszawa: Czytelnik, 1979.
- Taja z Jaśminowej, Warszawa: Alfa, 1988.
- Taja z Jaśminowej, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2010.