Agnieszka Taborska
(ur. 1961) – pisarka, historyczka sztuki, romanistka, znawczyni surrealizmu. Autorka esejów, zbiorów opowiadań, reportaży z podróży oraz baśni.
Wszystkie jej książki łączy wyjątkowa praca wyobraźni i ironii, zamiłowanie do gier słownych, czarny humor i erudycja. W jej prozie, doprawionej sporą dawką surrealistycznej cudowności, poetycka rzeczowość Laurie Anderson ściga się z humorem z filmów Hitchcocka.
Największy rozgłos przyniosła jej książka Senny żywot Leonory de la Cruz, apokryficzna opowieść o osiemnastowiecznej mniszce, „odkrytej” przez francuskich surrealistów, którzy uczynili ją swoją patronką.
Za kultowy uważany jest już tom esejów Spiskowcy wyobraźni. Surrealizm. Z pasją, od nieznanej dotąd strony, opisała tam fascynacje i obsesje ważnych dla ruchu pisarzy i artystów oraz pomijanych dotąd artystek. Niektóre z historycznych postaci pisarka zdążyła poznać osobiście.
W książkach dla dzieci również sięga po elementy surrealizmu, antypowieści, a fabuła podszyta jest ironią i groteską.
Jest tłumaczką na język polski dzieł Philippe’a Soupaulta, Gisèle Prassinos, Rolanda Topora i Spaldinga Graya. Przyczyniła się także do rozpowszechnienia w Polsce twórczości Rolanda Topora.
Stworzyła scenariusze filmów animowanych Szalony zegar i Rybak na dnie morza w reżyserii Leszka Gałysza. Szalony zegar otrzymał Poznań Nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Młodego Widza „Ale Kino!”, a Rybak na dnie morza Nagrodę dla najlepszej polskiej animacji dla dzieci podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Autorskich Filmów Animowanych OFAFA i wyróżnienie w kategorii filmu profesjonalnego na Se-Ma-For Film Festival.
Na podstawie kolaży z Sennego żywotu Leonory de la Cruz powstał film animowany, a w 2010 roku historia świętej Leonory została przeniesiona na scenę przez paryski teatr Miettes de spectacles.
Książka Włóczykij była nominowana do nagrody polskiej sekcji IBBY. Za Licho i inni pisarka otrzymała nagrodę Najlepszej Polskiej Książki dla Dzieci 2014, przyznawaną na Festiwalu Literatury dla Dzieci.
Agnieszka Taborska została uhonorowana francuskim Orderem Sztuki i Literatury w randze kawalera dla uznania jej roli pośredniczki między Francją a Polską na polu literatury i kultury.
Bibliografia
- Polubić muzykę country. Dziennik amerykańskiej podróży, Warszawa: NOWA, 1995
- Senny żywot Leonory de la Cruz, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2004 (II wydanie rozszerzone 2011).
- Abecadło Topora, Warszawa: W.A.B., 2005.
- Okruchy amerykańskie, Warszawa: Twój Styl, 2006.
- Spiskowcy wyobraźni. Surrealizm, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2007 i 2013.
- Wieloryb, czyli przypadek obiektywny, Wołowiec: Czarne, 2010.
- Niedokończone życie Phoebe Hicks, Gdańsk: słowo/obraz tertoria, 2013.
- Nie tak jak w raju, Warszawa: Austeria, 2013.
- Miejsce wybrane, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy: Wydawnictwo Austeria, 2019.
- Człowiek, który czeka. Pandemia na mansardzie, Kraków: Wydawnictwo Lokator, 2020.
- Archipelagi Rolanda Topora, Kraków: Wydawnictwo Lokator, 2021.
- Świat zwariował. Poradnik surrealistyczny jak przeżyć, Olszanica: Bosz, Szymanik i wspólnicy, 2021.
- Spiskowcy wyobraźni. Surrealizm (wydanie trzecie poszerzone), Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2024.
dla dzieci
- W malinowym dżemie, Warszawa: Wydawnictwo małe, 1995.
- Szalony zegar, Warszawa: Twój Styl, 2008.
- Księżycowe duchy, Warszawa: Twój Styl, 2008.
- Czarna Góra, Warszawa: Twój Styl, 2008.
- Blues Nosorożca, Warszawa: Twój Styl, 2008.
- Licho i inni, Olszanica: Bosz, Szymanik i wspólnicy, 2014.
- Rybak na dnie morza, Warszawa: Czuły Barbarzyńca, 2015.
- Włóczykij, Warszawa: Prószyński Media, 2018.
- Licho wie, Olszanica: Bosz, Szymanik i wspólnicy, 2018.
- Nie ma to jak sąsiedzi, Katowice: Debit, 2019.
Tłumaczenia
angielski:
- The Dreaming Life of Leonora de la Cruz [Senny żywot Leonory de la Cruz], tłum. Danusia Stok, New York: Midmarch Arts Press, 2006.
- The unfinished life of Phoebe Hicks [Niedokończone życie Phoebe Hicks], tłum. Ursula Phillips, Prague: Twisted spoon press, 2024.
francuski:
- La vie songeuse de Leonora de la Cruz [Senny żywot Leonory de la Cruz], tłum. Véronique Patte, Paris: Editions Interférences, 2007.
- Guide de survie surréaliste: le monde est devenu fou [Świat zwariował. Poradnik surrealistyczny jak przeżyć], tłum. Nathalie Le Marchand, Paris: Éditions Interférences, 2024.
hiszpański:
- La vida soñolienta de Leonora de la Cruz [Senny żywot Leonory de la Cruz], tłum. Xavier Farré, Meksyk: AUIEO, 2014.
japoński:
- Czarna Góra, Unzen: Unzen Kankyo Kyokai, 2001.
koreański:
- Rybak na dnie morza, Pestalozzi: Seho, 2000.
niemiecki:
- Die ausgetickte Uhr [Szalony Zegar], tłum. Klaus Staemmler, Düsseldorf: Patmos, 1994 i 2007.
- Die Mondgeister [Księżycowe duchy], tłum. Klaus Staemmler, Düsseldorf: Patmos, 1996.
- Der Fischer auf dem Meeresgrund [Rybak na dnie morza], tłum. Maiken Nielsen, Düsseldorf: Patmos, 1997.
słowacki
- Svet sa zbláznil. Surealistická príručka ako prežiť [Świat zwariował. Poradnik surrealistyczny jak przeżyć], tłum. Júlia Sherwood, Bratislava: Petrus, 2023.