Anatol Ulman

(1931- 2013) – prozaik, poeta, autor utworów scenicznych, dziennikarz i krytyk literacki.

W 1955 roku ukończył filologię polską na Uniwersytecie Poznańskim. Zadebiutował w 1957 na łamach czasopisma „Od Nowa” utworem Wszystkie młodości. Od późnych lat siedemdziesiątych współpracował z redakcją czasopisma satyrycznego „Szpilki”, regionalnym dziennikiem „Głos Pomorza” i tygodnikiem „Zbliżenia”. Za osiągnięcia publicystyczne otrzymał w 1981 roku nagrodę dziennikarską Prezesa Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”.

Jego pierwsza powieść, Cigi de Montbazon, ukazała się w 1979 roku. Została przyjęta z ogromnym entuzjazmem czytelników i doczekała się dwóch wznowień. Później Ulman wydał liczne powieści, m.in. Potworne poglądy cynicznych krasnoludków (1985), Ojciec nasz Faust Mefistofelewicz (1991), Banda Kuby Baszka. Akonityna (1992), Pan Tatol, czyli nieostatni zajazd na dziczy. Historia burżuazyjna z końca (2000) oraz Dzyndzylyndzy, czyli postmortuizm (2007). Za tę ostatnią został nominowany w 2008 roku do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii proza. Opublikował także opowiadania i humoreski, w tym Obsesyjne opowiadania bez motywacji (1981), Szef i takie różne sprawy (1982), Polujący z brzytwą (1988), Doktor inżynier zbrodni (1990), Zabawne zbrodnie (1998), Drzazgi. Powabność bytu (2009).

Ulman był autorem utworów dramatycznych i słuchowisk radiowych. Komedia Godziny błaznów w składnicy złomu (1980) była wystawiana w warszawskim teatrze „Kwadrat” w reżyserii Jana Kobuszewskiego w latach 1980–1982. Została nagrodzona w Konkursie Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Komitetu Organizacyjnego Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu. Za Transakcję z amnezją (1999) Ulman otrzymał I nagrodę w Ogólnopolskim Konkursie Komediopisarskim Talia’99. Z kolei sztuka dla dzieci Koty z gdańskiej gildii (1997) została wyróżniona I nagrodą w Ogólnopolskim Konkursie na Utwór Sceniczny.

W 2010 roku Ulman wydał zbiór wierszy Miąższ, w którym nawiązywał do filozofii i paradoksów życia w kontekście wiary chrześcijańskiej. Opublikował wybór satyrycznych felietonów Oścień w mózgu (2011), powstałych między 1994 a 2011 rokiem, będących refleksją nad normą partycypacji w życiu społeczno-polityczno-kulturalnym. Jego opowiadanie znalazło się w zbiorze 2008, Antologia współczesnych polskich opowiadań, który ukazał się nakładem wydawnictwa Forma.

Ulman poświęcał się działalności dydaktycznej. Był nauczycielem szkół średnich i wyższych w Kołobrzegu, Słupsku i Koszalinie, a 
akże pracownikiem naukowym w Instytucie Kształcenia Nauczycieli i Badań Oświatowych w Koszalinie (1972–1979). W latach 1986–1989 był członkiem zarządu Oddziału Koszalińskiego Związku Literatów Polskich. Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1975) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1987).

 

Bibliografia

proza:

  • Cigi de Montbazon, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1979.
  • Obsesyjne opowiadania bez motywacji, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1981.
  • Szef i takie różne sprawy, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1982.
  • Potworne poglądy cynicznych krasnoludków, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1985.
  • Polujący z brzytwą, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1988.
  • Doktor inżynier zbrodni, Kraków: Wydawnictwo Horyzont, 1990.
  • Ojciec nasz Faust Mefistofelewicz, Kołobrzeg: Skua, 1991.
  • Banda Kuby Baszka. Akonityna, Toruń: Mando, 1992.
  • Mord w ekspresie „Gryf”, Kraków: Wydawnictwo Horyzont, 1994.
  • Zabawne zbrodnie, Koszalin: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Koszalinie, 1998.
  • Pan Tatol, czyli nieostatni zajazd na dziczy. Historia burżuazyjna z końca, Słupsk: Anatol Ulman, 2000.
  • Dzyndzylyndzy, czyli postmortuizm, Warszawa: Alta Press, 2007.
  • Cigi de Montbazon i Robalium Platona, Szczecin: Forma, 2021.
  • Zagłada Borgiów w 2012 (Szyderca), Szczecin: Forma, 2023.

poezja:

  • Miąższ, Koszalin: Wydawnictwo Alta Press, 2010.

felietony:

  • Oścień w mó Felietony wybrane, Kołobrzeg: Bałtyckie Stowarzyszenie SIECIARNIA, 2011.

antologie:

  • Kawałek solonego drewna, Płock: Glob, 1987.
  • Antologia współczesnych polskich opowiadań, Szczecin: Forma, 2008.

dramaty:

  • Godziny błaznów w składnicy złomu, komedia 1980.
  • Koty z gdańskiej gildii, sztuka dla dzieci, ok. 1997.
  • Transakcja z Amnezją. Komedia wirtualna, komedia, ok. 1999.

 

ZM