Daniel Odija
(ur. 1974) – prozaik, scenarzysta komiksowy, poeta, animator kultury.
Daniel Odija tworzy prozę zaangażowaną, ukazującą społeczne konsekwencje przemian ekonomiczno-politycznych w Polsce.
W swojej prozie przedstawia tzw. Polskę B i zmagających się biedą mieszkańców miasteczek i popegeerowskich wsi. Ulica przybliża czytelnikowi światek ludzi żyjących przy ulicy Długiej w kiepskiej dzielnicy prowincjonalnego miasta: alkoholików, drobnych przestępców, wariatów, rozmaitych życiowych rozbitków, których rodziny od pokoleń tkwią w getcie nędzy i beznadziei, nie mając najmniejszych szans na wyrwanie się z niego. Akcja Tartaku rozgrywa się w ubogiej, popegeerowskiej wiosce, a głównym bohaterem powieści jest Myśliwski, miejscowy bogacz. Ale i on ponosi porażkę, bo zło, którego jest sprawcą, powraca do niego w dwójnasób, niwecząc wszelkie jego wysiłki i starania. Podobna tematyka dominuje w opowiadaniach pomieszczonych w tomie Szklana huta, w których Odija portretuje bohaterów zmagających z problemami dnia codziennego, z trudem utrzymujących się na powierzchni życia, próbujących nadać swojemu istnieniu jakikolwiek sens.
Odija nie ogranicza się jednak do kreślenia obrazków rodzajowych, w tekstach raz po raz przełamuje konwencję realistyczną, dążąc do uogólnienia czy nawet przypowieści. W ten sposób opowieści o codziennych troskach i problemach zmieniają się w historie o przemijaniu i oswajaniu go, o odwiecznym kołowrocie narodzin i śmierci, zmagań dobra ze złem.
W 2024 roku opublikował pierwszy tom poetycki Ale – bada w nim relacje pomiędzy podmiotem a otaczającym go światem. W codzienności i jej rekwizytach szuka fundamentalnych praw, emocji i wzruszeń.
Wraz z rysownikiem Wojciechem Stefańcem stworzył tetralogię komiksową Bardo (Stolp, Rita, Rege, Bardo) – futurystyczną antyutopię, odbiegającą od obecnego w prozie realistycznego przedstawiania świata.
Na podstawie Tartaku powstał spektakl teatralny wyreżyserowany przez Agnieszkę Olsten.
Pisarz był dwukrotnie nominowany do Literackiej Nagrody Nike.
Bibliografia
- Podróże w miejscu, Słupsk: ZLP, 2000.
- Ulica, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2001.
- Tartak, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2003.
- Szklana huta, Wołowiec–Warszawa: Wydawnictwo Czarne–Prószyński i S-ka, 2005.
- Niech to nie będzie sen, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2008.
- Kronika umarłych, Warszawa: W.A.B., 2010.
- Stolp (komiks, rys.: Wojciech Stefaniec), Warszawa: Wydawnictwo Komiksowe, 2017.
- Przezroczyste głowy, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018.
- Rita (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Wydawnictwo Timof Comics, 2019.
- Pusty przelot, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne,
- Rege (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Wydawnictwo Timof Comics, 2022.
- Ale, Wrocław: Wydawnictwo Warstwy, 2024.
- Bardo (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Timof Comics Wydawca, 2024.
- Stolp (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Timof i cisi wspólnicy, 2023.
- Upał, Gdańsk: Wydawnictwo Marpress, 2025.
Tłumaczenia
niderlandzki:
- Stolp, tłum. Charlotte Pothuizen, Amsterdam: Scratch Books, 2022.
- Rita, tłum. Charlotte Pothuizen, Amsterdam: Scratch Books, 2023.
niemiecki:
- Das Sägewerk [Tartak], tłum. Martin Pollack, Wiedeń: Zsolnay, 2006.
- Auf offener Straße [Ulica], tłum. Martin Pollack, Wiedeń: Paul Zsolnay Verlag, 2012.
ukraiński:
- Tartak, tłum. Oleksandra Bojczenka, Czerniowce: Knigi XXI, 2008.
włoski:
- Salvare la fattoria, tłum. Monika Wozniak, Mantova: Corraini, 2005.
francuski:
- La scierie: roman [Tartak], tłum. Margot Carlier, Paris: Éditions Gallimard, 2007.
bułgarski:
- Staklarnica [Szklana huta], tłum. Filip Dimevski, Skopĵe: Goten: 2018.