Daniel Odija

(ur. 1974) – prozaik, scenarzysta komiksowy, poeta, animator kultury.

Daniel Odija tworzy prozę zaangażowaną, ukazującą społeczne konsekwencje przemian ekonomiczno-politycznych w Polsce.

W swojej prozie przedstawia tzw. Polskę B i zmagających się biedą mieszkańców miasteczek i popegeerowskich wsi. Ulica przybliża czytelnikowi światek ludzi żyjących przy ulicy Długiej w kiepskiej dzielnicy prowincjonalnego miasta: alkoholików, drobnych przestępców, wariatów, rozmaitych życiowych rozbitków, których rodziny od pokoleń tkwią w getcie nędzy i beznadziei, nie mając najmniejszych szans na wyrwanie się z niego. Akcja Tartaku rozgrywa się w ubogiej, popegeerowskiej wiosce, a głównym bohaterem powieści jest Myśliwski, miejscowy bogacz. Ale i on ponosi porażkę, bo zło, którego jest sprawcą, powraca do niego w dwójnasób, niwecząc wszelkie jego wysiłki i starania. Podobna tematyka dominuje w opowiadaniach pomieszczonych w tomie Szklana huta, w których Odija portretuje bohaterów zmagających z problemami dnia codziennego, z trudem utrzymujących się na powierzchni życia, próbujących nadać swojemu istnieniu jakikolwiek sens.

Odija nie ogranicza się jednak do kreślenia obrazków rodzajowych, w tekstach raz po raz przełamuje konwencję realistyczną, dążąc do uogólnienia czy nawet przypowieści. W ten sposób opowieści o codziennych troskach i problemach zmieniają się w historie o przemijaniu i oswajaniu go, o odwiecznym kołowrocie narodzin i śmierci, zmagań dobra ze złem.

W 2024 roku opublikował pierwszy tom poetycki Ale – bada w nim relacje pomiędzy podmiotem a otaczającym go światem. W codzienności i jej rekwizytach szuka fundamentalnych praw, emocji i wzruszeń.

Wraz z rysownikiem Wojciechem Stefańcem stworzył tetralogię komiksową Bardo (Stolp, Rita, Rege, Bardo) – futurystyczną antyutopię, odbiegającą od obecnego w prozie realistycznego przedstawiania świata.

Na podstawie Tartaku powstał spektakl teatralny wyreżyserowany przez Agnieszkę Olsten.

Pisarz był dwukrotnie nominowany do Literackiej Nagrody Nike.

Bibliografia

  • Podróże w miejscu, Słupsk: ZLP, 2000.
  • Ulica, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2001.
  • Tartak, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2003.
  • Szklana huta, Wołowiec–Warszawa: Wydawnictwo Czarne–Prószyński i S-ka, 2005.
  • Niech to nie będzie sen, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2008.
  • Kronika umarłych, Warszawa: W.A.B., 2010.
  • Stolp (komiks, rys.: Wojciech Stefaniec), Warszawa: Wydawnictwo Komiksowe, 2017.
  • Przezroczyste głowy, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2018.
  • Rita (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Wydawnictwo Timof Comics, 2019.
  • Pusty przelot, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne,
  • Rege (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Wydawnictwo Timof Comics, 2022.
  • Ale, Wrocław: Wydawnictwo Warstwy, 2024.
  • Bardo (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Timof Comics Wydawca, 2024.
  • Stolp (rys. Wojciech Stefaniec), Warszawa: Timof i cisi wspólnicy, 2023.
  • Upał, Gdańsk: Wydawnictwo Marpress, 2025.

Tłumaczenia

niderlandzki:

  • Stolp, tłum. Charlotte Pothuizen, Amsterdam: Scratch Books, 2022.
  • Rita, tłum. Charlotte Pothuizen, Amsterdam: Scratch Books, 2023.

niemiecki:

  • Das Sägewerk [Tartak], tłum. Martin Pollack, Wiedeń: Zsolnay, 2006.
  • Auf offener Straße [Ulica], tłum. Martin Pollack, Wiedeń: Paul Zsolnay Verlag, 2012.

ukraiński:

  • Tartak, tłum. Oleksandra Bojczenka, Czerniowce: Knigi XXI, 2008.

włoski:

  • Salvare la fattoria, tłum. Monika Wozniak, Mantova: Corraini, 2005.

francuski:

  • La scierie: roman [Tartak], tłum. Margot Carlier, Paris: Éditions Gallimard, 2007.

bułgarski:

  • Staklarnica [Szklana huta], tłum. Filip Dimevski, Skopĵe: Goten: 2018.