Jacek Podsiadło

(ur. 1964) – poeta, prozaik, dziennikarz, tłumacz, felietonista.

Podsiadło rejestruje i lirycznie przetwarza treści codziennego doświadczenia, afirmuje prywatność i autentyzm, głosi sceptycyzm i dystans w stosunku do instytucji i rytuałów życia publicznego. Jego wiersze układają się w poetycki dziennik życia upływającego w warunkach z pozoru całkowicie niepoetyckich.

Twórca rozwija wątki egzystencjalne, drąży sytuacje i nastroje towarzyszące raczej zwykłości niż ekstrawagancji lub egzotyce. Miłość, Droga (pisane zawsze dużą literą), miejsce, wspomnienie dzieciństwa i młodości stanowią dla niego punkt wyjścia do rozwinięcia wstęgi zdania, sekwencji skojarzeń i imion. Słowo krąży między konkretem danej chwili (przedmiotu, zdarzenia), a ich – pełnym rozmachu, często olśniewającym, kunsztownym – artystycznym przetworzeniem.

Krytyka wskazywała na powinowactwa Podsiadły z polską poezją barokową, a także z twórczością Edwarda Stachury i poetów pokolenia '68 (w szczególności z poezją Stanisława Barańczaka) oraz z poetami należącymi do szkoły nowojorskiej (Frank O'Hara i inni), jednak jego wiersze nie oddają się we władanie żadnej z tych tradycji (choć ślady każdej z nich można w nich odkryć). Są one przekazem na wskroś indywidualnym, choć jednocześnie realizują klasycystyczny ideał harmonii między artystycznym impulsem a poetycką inwencją: upostaciowane w języku bogatym tak pod względem eufonicznym, jak i składniowym, zarazem proste i skromne (bo wywiedzione z biograficznego szczegółu) oraz wyszukane (bo często są one „próbą formy”, grą wyobraźni i wariacją skojarzeń na zadany sobie temat).

Jest laureatem wielu nagród, między innymi nagrody im. Georga Trakla (1994), Nagrody Kościelskich (1998), Nagrody im. Czesława Miłosza (2000), Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za całokształt twórczości(2015) i Nagrody im. Wisławy Szymborskiej (2015).

Bibliografia

  • Nieszczęście doskonałe, Toruń: Toruńskie Towarzystwo Kultury, 1987.
  • Wah-wah, Warszawa: Staromiejski Dom Kultury, 1988.
  • Odmowa współudziału, Opole: Koło „Nowa Kultura”, 1989.
  • W lunaparkach smutny, w lupanarach śmieszny, Warszawa: Staromiejski Dom Kultury, 1990.
  • Wiersze wybrane 1985-1990, Warszawa-Kraków: bruLion, 1992.
  • Arytmia, Warszawa: bruLion 1993.
  • Dobra ziemia dla murarzy, Warszawa: Tikkum, 1994.
  • Języki ognia, Warszawa-Kraków: bruLion, 1994.
  • Duma maszynisty: dziesiątki zielonych rąk, Białystok: Biblioteka Jednego Wiersza, 1995.
  • The all the whales I'd love before, Białystok: Biblioteka „Kartek”, 1996.
  • niczyje, boskie, Warszawa: bruLion, 1998 .
  • Wiersze zebrane, Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 1998, 2003.
  • Wychwyt Grahama, Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 1999.
  • Cisówka. Wiersze. Opowiadania, Białystok: Biblioteka „Kartek”, 1999.
  • I ja pobiegłem w tę mgłę, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2000.
  • Kra, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2005.
  • A mój syn...Wybór felietonów, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2006.
  • Pippi, dziwne dziecko, Warszawa: Hokus-Pokus, 2006.
  • Życie, a zwłaszcza śmierć Angeliki de Sancé, Kraków: Wydawnictwo Wydawnictwo Znak, 2008.
  • Trzy domy, Warszawa: Jacek Santorski & Co, 2009 .
  • Pod światło, Opole: Bez Napiwku, 2011.
  • Być może należało mówić, Wrocław: Biuro Literackie, 2014.
  • Przez sen, Lublin: Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN, 2015.
  • Przedszkolny sen Marianki, Wrocław: Biuro Literackie, 2015.
  • Życie zawłaszcza śmierć w Wieprzowie Ordynackim, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2015.
  • Czerwona kartka dla Sprężyny, Warszawa: Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 2016.
  • Włos Bregueta, Poznań: Wydawnictwo WBPiCAK, 2016
  • Sprzeczna jaskrawość, Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 2019.
  • Konie, dziewczyna i pies: pamiętnik, Warszawa: Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 2019.
  • Litania i inne wiersze przeciw państwu, Poznań: Wydawnictwo WBPiCAK, 2019.
  • Podwójne wahadło, Poznań: Wydawnictwo WBPiCAK, 2020.
  • Człowiek, który odjechał, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2022.
  • Echo wydarzeń, Kraków: Wydawnictwo a5, 2025.

Tłumaczenia

słoweński:

  • Sezonski svetnik [wybór wierszy], Ljubljana: Center za Slovensko Književnost, 2000.

ukraiński:

  • Visoko, bliz′ko [Wysoko, blisko], tłum. Ostap Śliwiński, Gruń: Diskursus, 2015.

słowacki

  • Arytmia, tłum. Karol Chmel, Banská Bystrica: Drewo a Srd, 2001.