Łukasz Jarosz
(ur. 1978) – poeta, muzyk.
Od wielu lat mieszka w Żuradzie koło Olkusza, gdzie pracuje jako nauczyciel języka polskiego w szkole podstawowej. Jest laureatem Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej (2013), był nominowany do Nagrody Literackiej „Nike” (2015, 2016), Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego „Orfeusz” (2012, 2013, 2016) i Nagrody Poetyckiej im. Kazimierza Hoffmana „Kos” (2024). Zdobywał nagrody w wielu ogólnopolskich konkursach poetyckich, między innymi im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Michała Kajki, Rafała Wojaczka oraz Rainera Marii Rilkego.
Zadebiutował tomem Soma (2006), który został uhonorowany I nagrodą w Konkursie Młodych Twórców im. Witolda Gombrowicza oraz I nagrodą w Ogólnopolskim Konkursie Literackim „Złoty Środek Poezji” za najlepszy debiut książkowy roku. Kolejne tomy – Biały tydzień (2007), Mimikra (2010), Wolny ogień (2011), Pełna krew (2012), Świat fizyczny (2014), Kardonia i Faber (2015) oraz Święto żywych (2016) – ugruntowały jego pozycję jako jednego z czołowych poetów pokolenia, do którego należy. W 2011 roku ukazał się zbiór Spoza. Wiersze z lat 1999–2010, a w 2013 roku jego drugie, rozszerzone wydanie. W 2015 roku został opublikowany trójjęzyczny (polsko–włosko–angielski) wybór wierszy La forza delle cose.
Wiersze Jarosza były tłumaczone na języki: chorwacki, rosyjski, włoski, angielski, hiszpański, szwedzki i niemiecki. Publikował m.in. w „Harper’s Magazine”, „Tygodniku Powszechnym”, „Gazecie Wyborczej”, „Twórczości”, „Poezji Dzisiaj”, „Toposie”, „Odrze”, „Frazie”, „Arteriach”, „Opcjach”, „Tyglu Kultury”, „Kresach”, „Borussii”, „Pograniczach” i „Studium”.
Jarosz jest również muzykiem. Gra na perkusji, śpiewa i jest autorem tekstów. Z zespołem Lesers Bend nagrał płyty Szkło (2003), Akwarium (2004), Gea (2005), Lesers Bend (2008), EP (2009) i Ludzie Wędrowni (2014). Z zespołem Chaotic Splutter wydał album Matryca (2010), a z zespołem Mgłowce – Lalka dla Boga (2011), Podróżnicy (2011) i Sto tysięcy uderzeń (2011). W 2022 wydał we współpracy z Maciejem Staneckim materiał Dzień Liczb Pi, na którym odczytuje swoje wiersze do elektronicznych podkładów. Współdziałał także z formacjami Zziajani Porywacze Makowców oraz Katil Ferman.
Poezja Jarosza porusza dylematy dotyczące możliwości dotarcia do samego siebie poprzez pisanie. Autor nie traktuje poezji jako misji, lecz jako sposób zapisu doświadczenia i codziennego istnienia. Jak sam przyznawał, pisze o życiu swoim i bliskich, sięgając czasem w przeszłość, lecz bez poczucia posłannictwa. W jego wierszach człowiek żyje w zgodzie z naturą, wrażliwie obserwując świat i siebie. Pisanie jest u Jarosza formą pamięci, lecz nie stanowi warunku istnienia – raczej towarzyszy życiu niż narzuca mu cel.
Poeta często przywołuje w swoich tekstach innych autorów, niekiedy wprost, jak w wierszach Różewicz czy Stachura, kiedy indziej w sposób aluzyjny, poprzez tytuły i cytaty, jak w wierszu Napój cienisty, odwołującym się do Leśmiana. W poezji Jarosza można znaleźć odniesienia do twórczości takich autorów jak Stanisław Grochowiak, Czesław Miłosz, Rafał Wojaczek czy Tadeusz Gajcy.
Łukasz Jarosz – poeta i muzyk – pozostaje twórcą żyjącym na uboczu, w oddaleniu od miasta. W jego poezji silnie obecne są obrazy natury, a także przekonanie, że natchnienie jest nieodzownym elementem procesu twórczego.
Bibliografia
poezja:
- Soma, Wrocław: Biuro Literackie, 2006.
- Biały tydzień, Wrocław: Biuro Literackie, 2007.
- Mimikra, Wrocław: Biuro Literackie, 2010.
- Wiersze z lat 1999–2010, Olkusz: Drukarnia Graffpress na zlecenie Galerii Literackiej przy GSW BWA i Starostwa Powiatowego, 2011.
- Wolny ogień, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2011.
- Pełna krew, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2012.
- Wiersze z lat 1999–2012, wyd. 2 rozszerz., Olkusz: Drukarnia Graffpress na zlecenie Galerii Literackiej przy GSW BWA i Starostwa Powiatowego, 2013.
- Świat fizyczny, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2014.
- Kardonia i Faber, Wrocław: Biuro Literackie, 2015.
- Święto żywych, Wrocław: Biuro Literackie, 2016.
- Stopień pokrewieństwa, Wrocław: Biuro Literackie, 2019.
- Dzień Liczby Pi, Bukowno: Fundacja Kultury Afront, 2020.
- Pełnia Robaczego Księżyca, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2022.
- Widoczna i niewidzialna, Mikołów: Instytut Mikołowski, 2023.
- Wietrzna pamiątka, Bukowno: Fundacja Kultury Afront, 2024.
- Teksty poboczne, Bukowno: Fundacja Kultury Afront, 2024.
- Rzecz jasna, Katowice: Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej, 2025.
aforyzmy:
- Czynności i stany, Bukowno: Fundacja Kultury Afront, 2019.
Tłumaczenia
angielski i włoski:
- La forza delle cose [wybór wierszy; tekst równoległy polski, angielski i włoski], tłum. Alessandro Amenta i Antonia Lloyd-Jones, Genova: Liberodiscrivere, 2015.