Autor wielu powieści, tomów poezji i zbiorów opowiadań. Jego twórczość nawiązuje do mozambickich mitów i zwyczajów, czerpie z języków bantu, pokazuje także okrucieństwo i bezsens wojny oraz jej destrukcyjny wpływ. Couto często eksperymentuje z językiem portugalskim, a stworzony przez niego w Lunatycznej krainie specyficzny idiolekt można uznać za próbę swoistego przechwycenia języka portugalskiego. Laureat wielu nagród literackich, między innymi Nagrody Camõesa (2013) i Neustadt International Prize for Literature (2014). W Polsce do tej pory ukazały się: Naszyjnik z opowiadań (Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, 2008), a także – w przekładach Elżbiety Milewskiej – Ostatni lot flaminga (PIW, 2005) i Taras z uroczynem (Świat Książki, 2009), z kolei w przekładach Michała Lipszyca – Lunatyczna kraina (Karakter, 2010, ArtRage, 2025) i pierwsza część trylogii Władca piachu – Kobiety z popiołu (ArtRage 2025).
