Mirka Szychowiak

(ur. 1956) – poetka, autorka opowiadań.

Mieszka w Księżycach w województwie dolnośląskim. W swoich wierszach, mocno osadzonych w autobiografii, analizuje między innymi złożoność relacji międzyludzkich, własne doświadczenia cielesne oraz emocjonalne i możliwości komunikacyjne z drugą osobą. Jej poezję cechuje lekka ironia, empatyczny, często humorystyczny ton wypowiedzi i introspektywna refleksja.

Zadebiutowała w 2005 roku tomem Człap story, za który została wyróżniona w Ogólnopolskim Konkursie Literackim „Złoty Środek Poezji” (2006). Już od pierwszej książki Szychowiak opiera swoje teksty na komunikatywnej poetyce pozbawionej zbędnego naddatku, w ramach której tworzy przestrzeń dla rozważań o przemijaniu i kruchości własnego podmiotu. W 2010 roku wydała dwa następne tomy: Jeszcze się tu pokręcę i Proszę nie płakać – za ten pierwszy została nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” (2011).

Pięć lat później autorka zadebiutowała jako prozaiczka tomem opowiadań Gniazdozbiór. Podobnie jak w wielu swoich wierszach, również w tej książce Szychowiak podsłuchuje codzienny język bohaterów – w tym wypadku mieszkańców PRL-owskiej kamienicy – i zbiera ich historie, pozornie prozaiczne, przesiąknięte jednak dramatyzmem. W tym samym roku poetka wydaje także tom poetycki Gustaw znikąd. Kolejne lata w twórczości autorki przynoszą silniejszy zwrot w kierunku konfesyjnego wyznania z perspektywy starzejącego się podmiotu. Jakub Skurtys wskazywał na pozorną „niewspółczesność” poetyki Szychowiak, która jednak „broni się wrażliwością i konfesyjnością”. Wrocławski krytyk wskazywał na przywiązanie autorki do kategorii „prawdy o świecie”, jaką w wierszu może wypowiedzieć podmiotka, zaznaczając jednak – biorąc za przykład wydany w 2020 roku Uwaga, obiekt monitorowany – że celem reportażu poetyckiego, jaki konstruuje autorka, „nie jest w żadnym razie prawda rzeczywistości, lecz jednostkowa prawda podmiotki”.

Mirka Szychowiak była wielokrotnie wyróżniana w prestiżowych konkursach literackich. Oprócz wspomnianych wcześniej „Złotego Środka Poezji” oraz Nagrody Literackiej „Nike” autorka otrzymała także nominacje do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za tom Uwaga, obiekt monitorowany (2021) oraz Nagrody Poetyckiej im. Kazimierza Hoffmana „Kos” za Poza zasięgiem (2025). Ponadto autorka była finalistką Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania (2015), została też nagrodzona w projekcie rezydencjalnym Wrocławskiego Domu Literatury, w następstwie czego przez miesiąc była rezydentką mieszkania Wisławy Szymborskiej w Krakowie. Teksty Szychowiak były tłumaczone na języki: angielski, hiszpański, rumuński, ukraiński, włoski oraz rosyjski.

Bibliografia

poezja:
• Człap story, Strzelin: Strzeliński Ośrodek Kultury, 2005.
• Jeszcze się tu pokręcę, Mikołów: Instytut Mikołowski, 2010.
• Proszę nie płakać, Szczecinek: Samorządowa Agencja Promocji i Kultury, 2010.
• Gustaw znikąd, Szczecin: Zaułek Wydawniczy „Pomyłka”, 2015.
• Jakie to życie jest krępujące, Warszawa: Fundacja Duży Format, 2016.
• Trzeci migdał, Wrocław: Wydawnictwo j, 2018.
• Uwaga, obiekt monitorowany, Wrocław: Wydawnictwo j, 2020.
• Kup mi las, Ligota Mała–Dùn Èideann: Wydawnictwo papierwdole, Katalog Press, 2021.
• Poza zasięgiem, Warszawa: Wydawnictwo Anagram, 2024.
proza:
• Gniazdozbiór, Warszawa: Me-Komp, 2015.