Czesław Janczarski
(1911–1971) – poeta, tłumacz, autor książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych, klasyk polskiej literatury dla dzieci.
Studiował na Wydziale Matematyczno-Fizycznym uniwersytetu we Lwowie i na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie ukończył filologię polską. Był animatorem grupy poetyckiej „Wołyń”. Zadebiutował w 1933 roku zbiorem Akwarela. Poezje.
Pierwszy wiersz dla dzieci opublikował w pisemku „Słonko” w 1936 roku. Od tego czasu stale współpracował z pismami dziecięcymi „Poranek”, „Płomyczek” i „Mały Płomyczek”, dla których tłumaczył również teksty z języka rosyjskiego. Pracował w wydawnictwach „Czytelnik” i „Nasza Księgarnia”, był redaktorem audycji poetyckich w Polskim Radiu. Był także redaktorem naczelnym pisma dla najmłodszych „Miś”.
Opublikował ponad 90 książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych, pisanych wierszem lub prozą, nie licząc publikacji w prasie, radiu i telewizji. Wśród jego wielokrotnie wznawianych książek dla dzieci warto wymienić książki: Jak Wojtek został strażakiem, Gdzie mieszka bajeczka, Płynie Wisła, płynie… oraz najbardziej lubiany i znany cykl o przygodach Misia Uszatka.
Za twórczość dla dzieci otrzymał w 1957 roku Złoty Krzyż Zasługi, w 1958 roku – nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy, a w 1960 roku nagrodę Prezesa Rady Ministrów.
Bibliografia
(wybór)
- Jak Wojtek został strażakiem, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1950.
- Przedszkole na Kole, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1952.
- Ślady, Warszawa: Nasza Księgarnia,1953.
- Wesoły Florek, Warszawa: Czytelnik, 1956.
- Świerszczykowe nutki, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1957.
- Kopciuszek, Warszawa: Biuro Wydawniczo-Propagandowe „Ruch”, 1957.
- Kto w lesie mieszka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1958.
- Gdzie mieszka bajeczka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1958.
- O królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkach, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1959.
- Przygody i wędrówki Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1960.
- Srebrnogrzywek, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1960.
- Mieszkanie Hani, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1961.
- Abecadło przyrodnicze, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1962.
- Co się wkoło zieleni, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1963.
- Tygrys o złotym sercu, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963.
- Nowi przyjaciele Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963.
- Listy, listy, listy, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964.
- Gromadka Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964.
- Bajki Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1967.
- Przedszkole Krysi i Jurka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1967.
- Zaczarowane kółko Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1970.
- Nasza ziemia i słońce, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1972.
- O Lechu, Czechu i Rusie, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1983.
Tłumaczenia
bułgarski:
- Патилата на Мечо Клепушко [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Katja Georgieva, Radka Cvetkova, Sofija: Narodna kultura, 1961.
- Новите приятели на Мечо Клепушко [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Sabina Radeva, Sofija: Narodna kultura, 1966.
- Компанията на Мечо Клепушко [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Sabina Radeva, Sofija: Narodna kultura, 1966.
chorwacki:
- Doživljaji medvjedića Klempe [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Branko Cirlić, Zagreb: Mladost, 1964.
- Klempini novi prijatelji [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Branko Cirlić, Zagreb: Mladost, 1965.
- Klempina družina [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Tanja Prpić, Zagreb: Mladost, 1966.
czeski:
- Veselé příhody medvídka Ouška [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Jiří Vlášek, Praha: Albatros, 1979.
francuski:
- Les aventures de Peluchon [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Colette Mondral, Paris: Hachette, 1970.
japoński:
- かえってきたミーシャ[Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Chizuru Sakakura, Tokio: Horupu Shuppan, 1985.
litewski:
- Nauji Meškiuko Nelėpausio draugai [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Jonas A. Žinevičius, Vilnius: Vaga, 1968.
- Meškiukas Nulépausis darželyje [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Jonas A. Žinevičius, Vilnius: Vaga, 1969.
- Meškiuko Nulépausio pasakos [Bajki Misia Uszatka], tłum. Jonas A. Žinevičius, Vilnius: Vaga, 1970.
łotewski:
- Lāciša Latausiša dēkas [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Fēlikss Marcinkevičs, Rīga: Liesma, 1964.
holenderski:
- De avonturen van Teddy Hangoor [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Cornelia Maria Francina Shelfhout, Amsterdam: Van Holkema & Warendorf, 1965.
- Teddy Hangoor en zijn nieuwe vrienden [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Cornelia Maria Francina Shelfhout, Amsterdam: Van Holkema & Warendorf, 1965.
niemiecki:
- Teddy Puschelohrs Abenteuer [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Helga Rymarowicz, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1961.
- Teddy Puschelohrs neue Freunde [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Helga Rymarowicz, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964.
- Teddy Puschelohr im Kindergarten [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Helga Rymarowicz, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1966.
rosyjski:
- Приключения Мишки Ушастика [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Marat Bruchnow, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1959.
- Новые друзья Мишки-Ушастика [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Marat Bruchnow, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1965.
- Мишка Ушастик в детском саду [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Światosław Świacki, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1966.
- Сказки Мишки Ушастика [Bajki Misia Uszatka], tłum. Światosław Świacki, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1969.
rumuński:
- Unde locuiește basmul [Gdzie mieszka bajeczka], tłum. Elena Dragoș, București: Editura Tineretului, 1965.
słowacki:
- Príbehy a potulky Macka Uška [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1963.
- Noví priatelia Macka Uška [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1968.
- Verná hŕbka Macka Uška [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1968.
- Rozprávky Macka Uška [Bajki Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1975.
słoweński:
- Novi prijatelji medvedka Uhačka [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Sonja Kraigher, Ljubljana: Mladinska knjiga, 1965.
węgierski:
- Fülesmackó kalandjai és vándorlásai [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1962.
- Fülesmackó új barátai [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1965.
- Fülesmackó az óvodában [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1967.
- Fülesmackó meséi [Bajki Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1973.
PK