Krzysztof Rutkowski
(ur. 1953) – historyk, krytyk literacki i eseista, dramaturg, tłumacz.
W swojej twórczości poszukuje formy pozwalającej ująć naukowe refleksje i analizy, a jednocześnie dotrzeć do szerszej grupy odbiorców niż grono uniwersyteckie. Jego teksty sytuują się na pograniczu prozy, eseju i rozprawy naukowej.
Eksplorując możliwości poszczególnych gatunków, stworzył dwa nowe – pasaże (nawiązujących do Waltera Benjamina) i przepowieści. Pasaż to dla autora forma literacką, równie pojemna jak powieść. Dzięki pasażom możliwe jest przechodzenie od świata faktów historycznych do aury mitycznego miasta, a barwny język ożywia dokument. Autor opisuje w pasażach skrupulatnie wszystko, co go otacza: ludzi, książki, zdarzenia, wynalazki, czas pracy i czas zabawy Jest autorem cyklu Pasaży paryskich (Paryskie pasaże, Raptularz końca wieku, Śmierć w wodzie, Ostatni pasaż, Requiem dla moich ulic) i Warszawskich pasaży.
Przepowieść (Kościół św. Rocha) jest natomiast opowieścią, zawierającą przestrogę, która może być też zapowiedzią kierunku zmierzania naszej kultury.
Rutkowski jest również znawcą życia i twórczości Adama Mickiewicza. Wieszczowi poświęcił miedzy innymi nagradzaną książkę Braterstwo albo śmierć. Zabijanie Mickiewicza w Kole Sprawy Bożej o najbardziej burzliwym i tajemniczym okresie życia Mickiewicza – współpracy z podejrzanym mistykiem z Litwy, Towiańskim.
Tłumaczy z języka francuskiego. Przełożył miedzy innymi Pascala Quignarda, Daniela Beauvois’a, Jean-Dominique’a Bauby’ego.
Jest laureatem Nagrody im. Kościelskich (1989, za Braterstwo albo śmierć. Zabijanie Mickiewicza w Kole Bożym).
Bibliografia
- Ani było, ani jest. Szkice literackie, Warszawa: Czytelnik, 1984.
- Przeciw (w) literaturze. Esej o poezji czynnej Mirona Białoszewskiego i Edwarda Stachury, Bydgoszcz: Pomorze, 1987.
- Braterstwo albo śmierć. Zabijanie Mickiewicza w Kole Bożym, Kraków: Oficyna Literacka 1988.
- Męczennice z Saint-Denis. Opowiadania, Warszawa: Fundacja Büchnera, 1991.
- Paryskie pasaże. Opowieść o tajemnych przejściach, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1994.
- Stos dla Adama albo Kacerze i kapłani, Warszawa: Bellona, 1994.
- Widowisko, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1996.
- Raptularz końca wieku, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1997.
- Śmierć w wodzie, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1999.
- Braterstwo albo śmierć: zabijanie Mickiewicza w Kole Sprawy Bożej, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1999.
- Książę bezdomny, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1999.
- Kościół św. Rocha. Przepowieści, Warszawa: Czytelnik, 2001.
- Paradoks niedojrzałości : przyczynek do dziejów stosunków polsko-francuskich, Berlin: Mordellus Press–Federalny Związek Towarzystw Niemiecko-Polskich–Magazyn Polsko-Niemiecki „Dialog”, 2005.
- Zakochany Stendhal. Dziennik wyprawy po imię, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2006.
- Ostatni pasaż, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2007.
- Requiem dla moich ulic, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2008.
- Wokulski w Paryżu, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2010.
- Dar Anioła, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2012.
- Artes liberales: o nauczycielach i uczniu, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2014.
- Adam Mickiewicz i „poezja czynna”, w: Czterech dostojnych szamanów: Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, Norwid, Gdańsk: Pracownia, 2016.
- Warszawskie pasaże, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2018.
- Mickiewicz w Stambule: opowieść filmowa, Warszawa: Fundacja Evviva l'Arte, 2020.
- Bóg Adama, Kraków: żywosłowie, 2021.
Tłumaczenia
francuski:
- Les passages parisiens: chroniques d'un écrivain polonais [Paryskie pasaże: opowieść o tajemnych przejściach], Paris: Exils Éd., 1998.
niemiecki:
- Notizen am Ende des Jahrhunderts, tłum. Nina Kozlowski, Hamburg: Rospo, 1999.