Albert Camus

(1913–1960) – francuski prozaik, eseista i dramaturg.

Wychował się w ubogiej dzielnicy Algieru. Jego ojciec, robotnik rolny pochodzący z Alzacji, zginął w bitwie nad Marną (1914), matka-analfabetka była z pochodzenia Hiszpanką. Dzięki stypendium ukończył szkołę średnią (Grand Lycée d’Alger); w latach 1932–1936 studiował filozofię na uniwersytecie w Algierze. Był współzałożycielem amatorskiego zespołu Théâtre du Travai (później Théâtre de l'Équipe), w którym działał jako aktor, reżyser oraz autor adaptacji. Francję zobaczył dopiero w dwudziestym trzecim roku życia.

Jego pierwsza książka, zbiór szkiców L’Envers et l’Endroit (Dwie strony medalu), ukazała się w 1937 roku; w następnym opublikował kolejny zbiór, Noces (Noce), oraz powstała pierwsza wersja sztuki Kaligula (Caligula, 1938). Camus zaczął pracować jako dziennikarz, początkowo w Algierze, a od wiosny 1940 roku w Paryżu. W tym czasie ukończył powieść Obcy (L’Étranger, 1942). Po klęsce Francji i krótkim pobycie w Lyonie, wypełnionym pracą nad Le mythe de Sisyphe (1943, Mit Syzyfa), wrócił do rodzinnej Algierii, gdzie przystąpił do pisania powieści Dżuma (La peste, 1947). Od 1942 roku znów przebywał we Francji, działał w Ruchu Oporu, a po wyzwoleniu redagował dziennik „Combat”. Wybór publicystyki Camusa został wydany w trzech seriach Actuelles
(I – 1950, II – 1953, III – 1958, Aktualia). W 1951 roku ukazał się tom antykomunistycznej eseistyki filozoficznej L’Homme révolté (Człowiek zbuntowany), wywołując liczne polemiki, a także doprowadzając do zerwania kilkuletniej przyjaźni pisarza z Jeanem-Paulem Sartre’em. Wydany w 1954 roku zbiór L’Été (Lato) zawiera szkice z lat 1935–1953. Następne ważne publikacje Camusa to opowieść Upadek (La chute, 1956) oraz zbiór nowel Wygnanie i królestwo (L’Exil et le royaume, 1957). W latach 1953–1959 pisarz adaptował na scenę i sam reżyserował utwory (między innymi Pedra Calderóna, Fiodora Dostojewskiego i Williama Faulknera).

W 1957 roku Albert Camus otrzymał nagrodę Nobla. Zginął w 1960 roku wypadku samochodowym pod Villeblevin.

Albert Camus
Studio Harcourt 1945 / Public Domain