Bronka Nowicka

(ur. 1974) – pisarka, reżyserka teatralna i telewizyjna, plastyczka, artystka intermedialna.

Doktorka habilitowana w dyscyplinie sztuki, absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi oraz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Pracuje jako wykładowczyni akademicka. Mieszka w Łodzi.

Niezwykle bogate doświadczenie Nowickiej w zakresie sztuk plastycznych oraz filmu znajduje odzwierciedlenie w jej twórczości literackiej. Jej poetycki debiut, Nakarmić kamień, składa się z czterdziestu czterech próz poetyckich, które eksplorują materialność wspomnień, zapisków i rzeczy. Granica między tym, co ożywione, a tym, co martwe, okazuje się niezwykle płynna, a do zapisu tych ontologicznych ambiwalencji autorka wykorzystuje plastyczne, sensualne obrazy. Jednak mimo tych powinowactw, to właśnie język okazuje się najbardziej plastyczny i podatny na zniekształcenia. W jednym z wywiadów Nowicka zauważyła: „Jako intermedialistka wypowiadam się za pomocą obrazów, obrazów w ruchu i słów. [...] Muszę powiedzieć, że to jednak język stanowi dla mnie najlepsze narzędzie narracyjne. Wiele razy myślałam o kamerze, pędzlu, farbie, ołówku jako o narzędziach topornych”.

Kolejna książka Nowickiej Kodeks pomylonych, mimo że formalnie zaliczana do prozy, operuje podobnie niejednoznacznym gatunkowo językiem na pograniczu fikcji, poezji i dyskursu. Co więcej, książkę zdobią ilustracje autorstwa Małgorzaty Warlikowskiej uzupełnione o stylizowane na instruktaże teksty. Jak pisał o tomie Marek Bieńczyk:  „Fenomenologia Bronki Nowickiej jest baśniowa, lecz ta baśniowość nie stacza się w cudowność: otula jedynie sensy czy raczej staje się sama narzędziem filozoficznego mówienia”.

Autorka była wielokrotnie nagradzana. Za Nakarmić kamień uzyskała Nagrodę Literacką „Nike” oraz trzecie miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Artura Fryza. Jej etiuda filmowa Tristis uzyskała nagrodę dla najlepszego filmu V Europejskiego Festiwalu Szkół Filmowych (Bolonia, 2002). Swoje prace wideo- i transgraficzne prezentowała między innymi w ramach festiwalu poezji cyfrowej i wizualnej Oslo Poesifilm w Oslo (2016), Festiwalu Opowiadania Europejskiego w Zagrzebiu (2017) i Międzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie (2024). Jest laureatką projektu New Voices from Europe. Tłumaczona na języki: czeski, estoński, angielski, węgierski, słoweński, chorwacki, ukraiński i francuski.

Bibliografia

proza poetycka:

  • Nakarmić kamień, Wrocław: Biuro Literackie, 2015.
    Kodeks pomylonych, Kołobrzeg–Stronie Śląskie: Biuro Literackie, 2020.

Tłumaczenia

angielski:

  • To Feed the Stone [Nakarmić kamień], tłum. Katarzyna Szuster, Dallas: Dalkey Archive Press, 2021.
  • Codex of the Insane (Body and Related Matters) [Kodeks pomylonych], tłum. Katarzyna Szuster-Tardi, La Verne: Toad Press, 2021.

chorwacki:

  • Nahraniti kamen [Nakarmić kamień], tłum. Đurđica Čilić Škeljo, Zagreb: Ljevak, 2022.

czeski:

  • Nakrmit kámen [Nakarmić kamień], tłum. Helena Stachová, Praha: Revolver Revue, 2018.

estoński:

  • Anda kivile süüa [Nakarmić kamień], tłum. Hendrik Lindepuu, Tartu: Hendrik Lindepuu Kirjastus, 2017.

francuski:

  • Nourrir la pierre [Nakarmić kamień], tłum. Cécile Bocianowski, Saint-Denis: Éditions Corti, 2023.

słoweński:

  • Nahraniti kamen [Nakarmić kamień], tłum. Janž Snoj, Ljubljana: KUD Logos, 2019.

ukraiński:

  • Нагодувати камінь [Nakarmić kamień], tłum. Marianna Kijanowska, Ternopil: Krok, 2018.

węgierski:

  • Megetetni ​egy követ [Nakarmić kamień], tłum. Sipos Tamás, Budakeszi: Prae, 2021.