Czesław Janczarski

(1911–1971) – poeta, tłumacz, autor książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych, klasyk polskiej literatury dla dzieci.

Studiował na Wydziale Matematyczno-Fizycznym uniwersytetu we Lwowie i na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie ukończył filologię polską. Był animatorem grupy poetyckiej „Wołyń”. Zadebiutował w 1933 roku zbiorem Akwarela. Poezje.

Pierwszy wiersz dla dzieci opublikował w pisemku „Słonko” w 1936 roku. Od tego czasu stale współpracował z pismami dziecięcymi „Poranek”, „Płomyczek” i „Mały Płomyczek”, dla których tłumaczył również teksty z języka rosyjskiego. Pracował w wydawnictwach „Czytelnik” i „Nasza Księgarnia”, był redaktorem audycji poetyckich w Polskim Radiu. Był także redaktorem naczelnym pisma dla najmłodszych „Miś”.

Opublikował ponad 90 książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych, pisanych wierszem lub prozą, nie licząc publikacji w prasie, radiu i telewizji. Wśród jego wielokrotnie wznawianych książek dla dzieci warto wymienić książki: Jak Wojtek został strażakiem, Gdzie mieszka bajeczka, Płynie Wisła, płynie…  oraz najbardziej lubiany i znany cykl o przygodach Misia Uszatka.

Za twórczość dla dzieci otrzymał w 1957 roku Złoty Krzyż Zasługi, w 1958 roku – nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy, a w 1960 roku nagrodę Prezesa Rady Ministrów.

Bibliografia

(wybór)

  • Jak Wojtek został strażakiem, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1950.
  • Przedszkole na Kole, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1952.
  • Ślady, Warszawa: Nasza Księgarnia,1953.
  • Wesoły Florek, Warszawa: Czytelnik, 1956.
  • Świerszczykowe nutki, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1957.
  • Kopciuszek, Warszawa: Biuro Wydawniczo-Propagandowe „Ruch”, 1957.
  • Kto w lesie mieszka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1958.
  • Gdzie mieszka bajeczka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1958.
  • O królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkach, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1959.
  • Przygody i wędrówki Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1960.
  • Srebrnogrzywek, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1960.
  • Mieszkanie Hani, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1961.
  • Abecadło przyrodnicze, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1962.
  • Co się wkoło zieleni, Warszawa: Biuro Wydawnicze „Ruch”, 1963.
  • Tygrys o złotym sercu, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963.
  • Nowi przyjaciele Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963.
  • Listy, listy, listy, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964.
  • Gromadka Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964.
  • Bajki Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1967.
  • Przedszkole Krysi i Jurka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1967.
  • Zaczarowane kółko Misia Uszatka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1970.
  • Nasza ziemia i słońce, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1972.
  • O Lechu, Czechu i Rusie, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1983.

Tłumaczenia

bułgarski:

  • Патилата на Мечо Клепушко [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Katja Georgieva, Radka Cvetkova, Sofija: Narodna kultura, 1961.
  • Новите приятели на Мечо Клепушко [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Sabina Radeva, Sofija: Narodna kultura, 1966.
  • Компанията на Мечо Клепушко [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Sabina Radeva, Sofija: Narodna kultura, 1966.

chorwacki:

  • Doživljaji medvjedića Klempe [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Branko Cirlić, Zagreb: Mladost, 1964.
  • Klempini novi prijatelji [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Branko Cirlić, Zagreb: Mladost, 1965.
  • Klempina družina [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Tanja Prpić, Zagreb: Mladost, 1966.

czeski:

  • Veselé příhody medvídka Ouška [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Jiří Vlášek, Praha: Albatros, 1979.

francuski:

  • Les aventures de Peluchon [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Colette Mondral, Paris: Hachette, 1970.

japoński:

  • かえってきたミーシャ[Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Chizuru Sakakura, Tokio: Horupu Shuppan, 1985.

litewski:

  • Nauji Meškiuko Nelėpausio draugai [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Jonas A. Žinevičius, Vilnius: Vaga, 1968.
  • Meškiukas Nulépausis darželyje [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Jonas A. Žinevičius, Vilnius: Vaga, 1969.
  • Meškiuko Nulépausio pasakos [Bajki Misia Uszatka], tłum. Jonas A. Žinevičius, Vilnius: Vaga, 1970.

łotewski:

  • Lāciša Latausiša dēkas [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Fēlikss Marcinkevičs, Rīga: Liesma, 1964.

holenderski:

  • De avonturen van Teddy Hangoor [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Cornelia Maria Francina Shelfhout, Amsterdam: Van Holkema & Warendorf, 1965.
  • Teddy Hangoor en zijn nieuwe vrienden [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Cornelia Maria Francina Shelfhout, Amsterdam: Van Holkema & Warendorf, 1965.

niemiecki:

  • Teddy Puschelohrs Abenteuer [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Helga Rymarowicz, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1961.
  • Teddy Puschelohrs neue Freunde [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Helga Rymarowicz, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964.
  • Teddy Puschelohr im Kindergarten [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Helga Rymarowicz, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1966.

rosyjski:

  • Приключения Мишки Ушастика [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Marat Bruchnow, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1959.
  • Новые друзья Мишки-Ушастика [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Marat Bruchnow, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1965.
  • Мишка Ушастик в детском саду [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Światosław Świacki, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1966.
  • Сказки Мишки Ушастика [Bajki Misia Uszatka], tłum. Światosław Świacki, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1969.

rumuński:

  • Unde locuiește basmul [Gdzie mieszka bajeczka], tłum. Elena Dragoș, București: Editura Tineretului, 1965.

słowacki:

  • Príbehy a potulky Macka Uška [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1963.
  • Noví priatelia Macka Uška [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1968.
  • Verná hŕbka Macka Uška [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1968.
  • Rozprávky Macka Uška [Bajki Misia Uszatka], tłum. Mária Prídavková-Mináriková, Bratislava: Mladé letá, 1975.

słoweński:

  • Novi prijatelji medvedka Uhačka [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Sonja Kraigher, Ljubljana: Mladinska knjiga, 1965.

węgierski:

  • Fülesmackó kalandjai és vándorlásai [Przygody i wędrówki Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1962.
  • Fülesmackó új barátai [Nowi przyjaciele Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1965.
  • Fülesmackó az óvodában [Gromadka Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1967.
  • Fülesmackó meséi [Bajki Misia Uszatka], tłum. Erzsébet Sebök, Warszawa: Nasza Księgarnia; Budapest: Móra Ferenc Ifjúsági Könyvkiadó, 1973.

PK