Filip Zawada

(ur. 1975) – polski pisarz, poeta, muzyk, fotograf i performer.

Jego twórczość jest wielogatunkowa i realizuje się poprzez różne media, między innymi poezję, prozę, muzykę i sztuki wizualne. Zawada tworzy literaturę silnie zakorzenioną w doświadczeniu codzienności i problemach relacji międzyludzkich (zwłaszcza rodzinnych). Autor operuje językiem osobistym, często melancholijnym, ale niepozbawionym humoru i autoironii; jego prace cechuje skupienie na autentyczności i dążenie do głębokiej emocjonalnej szczerości.

Debiutował w 1997 roku tomikiem poezji System jedynkowy i w  kolejnych latach publikował głównie poezję – nierzadko zwracając szczególną uwagę na wizualną stronę swoich książek. Snajper (2004) ilustrowany był jego autorskimi fotografiami, a tom Trzy ścieżki nad jedną rzeką sumują się (2014) został wydany także w formie leporello. Jako prozaik Zawada zadebiutował w 2011 roku książką Psy pociągowe. Także jego utwory prozatorskie cechują się poetyckim obrazowaniem, skomponowanym na zasadzie montażu. Krótkie wypowiedzi, często skupione na autobiograficznie motywowanym detalu lub prowadzące do nieoczywistej puenty, organizują poetykę autora Pod słońce było – zarówno w poezji, jak i w prozie.

Zawada jest również aktywny muzycznie: przez lata grał na basie w zespołach Pustki i Indigo Tree, a także występował solo pod pseudonimem ITOITO. Pisał muzykę do spektakli teatralnych i filmów, między innymi do Dziewczyny z szafy (2012, reż. Bodo Kox). W 2013 roku autor wybrał i opatrzył posłowiem teksty piosenek Lecha Janerki, które ukazały się w zbiorze Śpij Aniele mój / Bez kolacji. Zawada jest zatrudniony w pracowni fotograficznej Ośrodka Postaw Twórczych we Wrocławiu, gdzie wykłada w ramach kursów artystycznych. W wyniku prowadzonych wspólnie z Krzysztofem Solarewiczem warsztatów Stowarzyszenia Ocalić Szansę SOS dla podopiecznych w wieku od dziesięciu do piętnastu lat powstał współredagowany przez Zawadę album fotograficzny Fenomenalne powierzchnie tnące (2014).

Za swoją twórczość autor otrzymał szereg nominacji do najważniejszych polskich wyróżnień literackich, takich jak Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius (2015), Nagroda Literacka Gdynia (2012 i 2015) oraz Nagroda Literacka Nike (2020).

Jego utwory były tłumaczone na języki angielski, czeski i serbski.

Bibliografia

poezja:

  • System jedynkowy, Wrocław: „Okis”, 1997.
  • Bóg Aldehyd, Kraków: Zielona Sowa, 1999.
  • Snajper, Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 2004.
  • Świetne sowy, ilustr. Filip Zawada, Katarzyna Pietrzak-Zawada, Wrocław: Biuro Literackie, 2013.
  • Trzy ścieżki nad jedną rzeką sumują się, ilustr. Katarzyna Pietrzak-Zawada, Wrocław: Biuro Literackie, 2014.
  • Nie wiem, jak nazywają się te kwiaty, Poznań: Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury, 2017.

proza:

  • Psy pociągowe, ilustr. Katarzyna Pietrzak-Zawada, Wrocław: Biuro Literackie, 2011.
  • Pod słońce było, ilustr. Wojtek Świerdzewski, Wrocław: Biuro Literackie, 2014.
  • Rozdeptałem czarnego kota przez przypadek, Kraków: Znak, 2019.
  • Zbyt wiele zim minęło, żeby była wiosna, Kraków: Znak, 2021.
  • Weź z nią zatańcz, Kraków: Znak, 2022.
  • Z punktu widzenia ziemniaka, Kraków: Znak, 2024.
  • Gdyby nie czerń, Kraków: Znak, 2025.

albumy fotograficzne:

  • Drewniane gody / Wooden anniversary, tłum. Anna Menzel, Wrocław: Ośrodek Postaw Twórczych, 2011 [tekst polski i angielski].

ilustracje:

  • Adam Wiedemann, Rozrusznik, ilustr. Maciej Bączyk i Filip Zawada, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1998.

Tłumaczenia

czeski:

  • Omylem jsem rozšlápl černou kočku [Rozdeptałem czarnego kota przez przypadek], tłum. Lucie Zakopalová, Praha: Argo, 2024.