Tomasz Bąk

(ur. 1991) – poeta, autor eksperymentalnych form literackich.

Twórczość Tomasza Bąka koncentruje się na krytyce neoklasycznej ekonomii i polityczno-społecznych konsekwencji późnego kapitalizmu. Jego wiersze i poematy operują humorem (często opartym na ironicznym dystansie lub anegdocie) oraz dosadnością. Wykształcenie ekonomiczne autora połączone z poetycką intuicją pozwala mu przeprowadzać pogłębione krytyki społecznych zjawisk w unikającej publicystycznej prostoty formie wiersza. Bąk okazjonalnie występuje także w roli krytyka muzycznego i komentatora kulturalnego.

Debiutował w 2011 roku tomem Kanada, za który otrzymał Wrocławską Nagrodę Poetycką Silesius w kategorii debiut roku oraz III nagrodę w VIII Ogólnopolskim Konkursie Literackim „Złoty Środek Poezji”. Kolejne książki – [beep] Generation (2016) oraz Utylizacja. Pęta miast (2018) – były szeroko komentowane przez krytykę literacką i przyniosły mu uznanie jako jednemu z najbardziej zaangażowanych i nowatorskich głosów w polskiej poezji współczesnej. Bailout (2019) – poemat w całości poświęcony kryzysowi ekonomicznemu z 2008 roku – został nagrodzony Nagrodą Literacką Gdynia w kategorii poezji. W 2021 roku autor wydał tom poezji sportowej, poświęconej koszykówce, zatytułowany Playbook. Kolejne książki, takie jak inspirowane publicystyką Marka Fishera prozy poetyckie Fiszki (2023) czy najnowsza Wbrew zębatkom, po myśli piasku (2024), pokazują rozwój i konsekwencje projektu estetycznego poety.

Bąk ze względu na swoje zainteresowania bywa nazywany „poetą zaangażowanym” – należy bowiem do pokolenia polskich twórców, którzy odnowili tradycję wiersza politycznego w najnowszej literaturze. Z tego powodu jego wiersze znalazły się w antologii Zebrało się śliny pod redakcją Pawła Kaczmarskiego i Marty Koronkiewicz.

Za swoje książki był wielokrotnie nagradzany i nominowany: oprócz Silesiusa otrzymał Poznańską Nagrodę Literacką – Stypendium im. Stanisława Barańczaka w 2019 roku oraz Nagrodę Literacką m.st. Warszawy za rok 2021, a jego tom [beep] Generation był nominowany do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Książka Utylizacja. Pęta miast zebrała szereg nominacji do najważniejszych nagród poetyckich (Silesius, Gdynia), a Playbook został nominowany Nagrody Poetyckiej im. K. I. Gałczyńskiego „Orfeusz”.

Utwory Bąka tłumaczono na języki: angielski, bułgarski, chorwacki, francuski, łotewski, niderlandzki, niemiecki i ukraiński.

Bibliografia

poezja:

  • Kanada, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2011.
  • [beep] Generation, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2016.
  • Pęta miast, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2018.
  • Bailout, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2019.
  • O, tu jestem, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2021.
  • XXI nagi wodnik w śródmieściu, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2021.
  • Playbook, Wrocław: Warstwy, 2021.
  • Fiszki, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2023.
  • Wbrew zębatkom, po myśli piasku, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2024.

Tłumaczenia

francuski:

  • Canada [Kanada; tekst równoległy polski i francuski], tłum. Michał Grabowski i Clément Llobet, Corcoué-sur-Logne: Editions LansKine, 2024.