Anna Adamowicz

(Ps. Laura Osińska). Urodziła się w 1993 roku w Lublinie. Jest poetką i diagnostką laboratoryjną.

Publikowała m.in. w „artPapierze”, „bibliotece”, „Zeszytach Poetyckich” i „Wizjach”. Jej debiutancki tomik Wątpia (2016) był nominowany do Nagrody Głównej XIX Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Bierezina (2013) oraz do Nagrody Literackiej Gdynia (2017). Za tom Animalia (2019) otrzymała Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej.

W roku 2020 wydała kolejną książkę poetycką, Nebulę, a rok później zmyśl [  ] zmysł (pod pseud. Laura Osińska). Za opublikowaną w 2024 roku książkę Stłuc. Kręgosłup Tytanii Skrzydło została nominowana do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius w kategorii książka roku; została też laureatką Stypendium im. Stanisława Barańczaka w ramach Poznańskiej Nagrody Literackiej. Za Stłuc… i za wydany pod pseudonimem tomik poetycki Jaw (2025) otrzymała nominację do Wrocławskiej Nagrody Artystycznej 2025. Zdobyła trzecie miejsce w plebiscycie „Browar za debiut” (2018), została też nominowana do międzynarodowej Nagrody Václava Buriana.

Jednym z najważniejszych budulców artystycznych Adamowicz jest język medycyny i biologii. Poetycka reinterpretacja nomenklatury nauk ścisłych towarzyszy pisarce od debiutu, jest niezmienną częścią każdej z jej książek. Wspólną przestrzeń stanowią także powszechne odwołania do kultury i sztuki europejskiej, zarówno dawnej, jak i współczesnej, niskiej i wysokiej – modernistyczne malarstwo towarzyszy piosenkom Zdechłego Osy czy Portretowi kobiety w ogniu. W pisarstwie Adamowicz można jednak wyraźnie wydzielić dwa bliskie, a jednocześnie niezależne od siebie projekty poetyckie: te realizowane pod własnym nazwiskiem (Wątpia, Animalia, Nebula, Stłuc…) i te, które pisała jako Laura Osińska (zmyśl [  ] zmysł, Jaw).

Debiutanckie Wątpia skupiają się na ludzkim ciele – jego relacji ze sztuką, historią i światem. Adamowicz szczególną uwagę poświęca osobom dotkniętym deformacjami ciała i wrodzonymi chorobami. Interesuje ją relacja między tym, co fizyczne i psychiczne, widoczne i zakryte, a także między jednostką a systemem. Podobna problematyka cechuje też doceniony przez krytyków, bogato zilustrowany tom Stłuc. Kręgosłup Tytanii Skrzydło, w którym poetka eksploruje zjawisko dziewczęcej skoliozy na wielu poziomach: historycznym, politycznym, medycznym i społecznym. Nebulę&nbspi Animalia łączy natomiast ekologiczna wrażliwość – w wypadku Nebuli nastawiona na przeżywanie zagłady ludzkości, która po wyczerpaniu surowców naturalnych rozpoczyna nieudany podbój kosmosu, w przypadku zaś Animaliów na relację, która łączy ludzi z ekosystemem. Choć Adamowicz porusza tematy istotne społecznie, nie nadaje swoim tekstom banalnego kolorytu oskarżenia, przeciwnie – problematyzuje kwestie dobrze znanych dyskursów, uwydatniając ich połączenia polityczne, historyczne i społeczne.

Persona Laury Osińskiej, stworzona na potrzebę pisania tomów zmyśl [  ] zmysł oraz Jaw, posługuje się podobnym językiem poetyckim. I tu nie brakuje nawiązań do terminologii medycznej i laboratoryjnej oraz topiki ciała. Celem tych tomików jest jednak stworzenie języka do opisu miłości lesbijskiej oraz troska o historyczną widoczność lesbijek. Tomiki te są jednymi z najbardziej wyrazistych przykładów polskiej homoerotycznej liryki kobiecej. Na potrzeby literackiej kreacji miłości i erotyki, która byłaby całkowicie oderwana od męskiego podmiotu, Adamowicz–Osińska operuje kategoriami podobieństwa i przylegania, a także zmyślenia i oszustwa. Eksploruje zarówno proces rozwoju relacji od jej początku do upadku (zmyśl [  ] zmysł), jak i szczęśliwy, stabilny związek (Jaw), osadzając doświadczenie lesbijskie nie tylko w kontekście jednostkowej miłości czy postulatu politycznego, lecz także&nbspw samej czynności tworzenia poezji.

Twórczość Adamowicz została przetłumaczona na języki: angielski, czeski, irlandzki, rosyjski, słoweński, ukraiński i węgierski.

 

[MS]

Fot. ze zbiorów autorki

Bibliografia

Poezja 

  • Wątpia, Łódź: Łódzki Dom Kultury, 2016. 
  • Animalia, Stronie Śląskie: Biuro Literackie, 2019. 
  • Nebula, Stronie Śląskie: Biuro Literackie, 2020. 
  • zmyśl [ ] zmysł, Kołobrzeg: Biuro Literackie, 2021. 
  • Stłuc. Kręgosłup Tytanii Skrzydło, Wrocław: Warstwy, 2024. 
  • Jaw, Kołobrzeg: Biuro Literackie, 2025.