Franciszka Arnsztajnowa

(1865–1942) – poetka, dramatopisarka, tłumaczka.

Franciszka Arnsztajnowa, z domu Meyerson, pochodziła z dobrze sytuowanej rodziny. Jej ojciec, Bernard (Berek) był kupcem oraz dyrektorem Towarzystwa Kredytowego Miasta Lublina, a matka, Malwina (Malka) Horowitz – powieściopisarką. Franciszka ukończyła gimnazjum żeńskie w Lublinie, następnie zaś wyjechała na studia przyrodnicze do Niemiec. Wyszła za mąż za Marka Arnsztajna, lekarza i działacza społecznego. Pod koniec XIX wieku Arnsztajnowa debiutowała poetycko w „Kurierze Codziennym”, a następnie wydała tom Poezje. Razem z mężem zaangażowała się w działalność społeczną i patriotyczną. W czasie pierwszej wojny światowej należała do Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1932 roku – wspólnie z Józefem Czechowiczem – założyła Związek Literatów Lubelskich. W utworach Arnsztajnowej – obok charakterystycznych dla modernizmu nastrojowości i pesymizmu – znalazły się akcenty społeczne i patriotyczne, a także dramatyczne odczucie konfliktu wynikającego z podwójnej świadomości narodowościowej – polskiej i żydowskiej. Oprócz wspomnianego tomu Poezje (1895) wydała między innymi Poezje. Seria II (1899), Odloty (1932). Razem z Czechowiczem napisała tomik wierszy Stare kamienie (1934), poświęcony zabytkom Lublina. Utwory dramatyczne Arnsztajnowej (Na kuracji – wystawione w 1894 roku, W stojącej wodzie – wystawione w 1901 roku) nie zostały wprawdzie wydane, były jednak grane w Lublinie, Lwowie, Łodzi i Krakowie. Tłumaczyła także z języka angielskiego, między innymi utwory Herberta George’a Wellsa i Williama Somerseta Maughama. Po śmierci męża (1930) oraz syna (1934) Arnsztajnowa przeniosła się do Warszawy. Tam zastał ją wybuch wojny. W 1940 roku trafiła do getta. Została zamordowana prawdopodobnie w trakcie Wielkiej Akcji (Grossaktion) w sierpniu 1942 roku.