Karol Maliszewski
(ur. 1960 w Nowej Rudzie, gdzie mieszka do dzisiaj). Poeta, prozaik, krytyk literacki. Profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Pracuje w Instytucie Dziennikarstwa
i Komunikacji Społecznej.
Opublikował piętnaście zbiorów wierszy: Dom i mrok (1985), Wiersz wolny (1987), Miasteczko – prośba o przestrzeń (1988), Będę przebywał jeszcze wtedy w Polsce (1991), Młody poeta pyta o- (1994), Rocznik sześćdziesiąty grzebie w papierach. Wiersze z przełomu i nowe (1996), Rok w drodze (2000), Inwazja i inne wiersze (2004), Zdania na wypadek. Wiersze wybrane (2007), Potrawy pośmiertne (2010), Ody odbite (2012), [małe zawsze] (2017), Piosenka o przymierzaniu (2019), Silnik na trawie (2022), List do prawnuków (2024) oraz wybór Jeszcze inna historia. Wiersze wybrane (2015), jedenaście książek prozatorskich, dwanaście ze szkicami krytycznoliterackimi, a także dwie książki dla dzieci.
Pierwsze wiersze i recenzje publikował w prasie jeszcze w latach 70. XX wieku. W latach 90. stał się jednym z najaktywniejszych krytyków towarzyszących ówczesnej młodej poezji, zbiór jego szkiców Nasi klasycyści, nasi barbarzyńcy. Szkice o nowej poezji (1999) był szeroko komentowany.
Przez wiele lat pracował jako nauczyciel języka polskiego, wykładowca, uczył sztuki pisania. Obecnie jest profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego, pracuje na Wydziale Komunikacji Społecznej i Mediów. Od lat 90. XX wieku był animatorem życia kulturalnego na Dolnym Śląsku. Dziś wraz z Olgą Tokarczuk organizuje Festiwal Góry Literatury. Wielokrotnie wchodził w skład ciał jurorskich ogólnopolskich konkursów poetyckich. W latach 2016–2021 zasiadał w kapitule Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius.
Jest laureatem Nagrody im. Marka Jodłowskiego (1994), Nagrody im. Barbary Sadowskiej (1997), Nagrody im. Ryszarda Milczewskiego-Bruna (1999). Za tom szkiców Rozproszone głosy. Notatki krytyka był nominowany do Nagrody Literackiej Nike (2007). Jego wiersze oraz utwory prozatorskie przełożono na języki czeski, bułgarski, niemiecki i serbski. Były również wielokrotnie antologizowane.
Bibliografia
poezja:
- Dom i mrok, Wrocław: Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe i Ośrodek Teatru Otwartego „Kalambur”, 1985.
- Wiersz wolny, Kłodzko: Kłodzki Klub Literacki, 1987.
- Miasteczko – prośba o przestrzeń, Nowa Ruda: Noworudzkie Towarzystwo Kulturalne, 1988.
- Będę przebywał jeszcze wtedy w Polsce, Nowa Ruda: Logo, 1991.
- Młody poeta pyta o-, Wrocław: Ośrodek Kultury i Sztuki, 1994.
- Rocznik sześćdziesiąty grzebie w papierach. Wiersze z przełomu i nowe, Warszawa: Przedświt, 1996.
- Rok w drodze, Wałbrzych: Ruta, 2000.
- Inwazja i inne wiersze, Kraków: Zielona Sowa, 2004.
- Zdania na wypadek. Wiersze wybrane, Brzeg: Stowarzyszenie Żywych Poetów, 2007.
- Potrawy pośmiertne, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2010.
- Ody odbite, Wrocław: Fundacja im. Tymoteusza Karpowicza, 2012.
- Jeszcze inna historia. Wiersze wybrane, Poznań: Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, 2015 – wiersze wybrane.
- [małe zawsze], Łódź: Dom Literatury, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, 2017.
- Piosenka o przymierzaniu, Wrocław: wydawnictwo j, 2019.
- Silnik na trawie, Wrocław: Warstwy, 2022.
- List do prawnuków, Katowice: Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej, 2024.
proza:
- Dziennik pozorny, Sopot: Biblioteka „Toposu”, 1997.
- Próby życia, Kraków: Zielona Sowa, 1998.
- Faramucha, Kraków: Zielona Sowa, 2001.
- Sajgon, Wrocław: Biuro Literackie, 2009.
- Manekiny, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2012.
- Przemyśl–Szczecin, Wrocław: Fundacja im. Tymoteusza Karpowicza, 2013.
- Ludzie stąd, Kraków: Eperons-Ostrogi, 2017.
- Próby, Wrocław: wydawnictwo j, 2020.
- Czarownica nad Włodzicą. Baśnie i legendy z Nowej Rudy i okolic, Wrocław: Pasaże, 2021.
- Diabeł z Wilkowca. Baśnie i legendy z okolic Nowej Rudy, Wrocław: Warstwy, 2023.
- Udar w Ministerstwie Wyjaśnień, współautor: Jarek Łukaszewicz, Świdnica: Świdnicki Ośrodek Kultury, 2024.
eseistyka / szkice:
- Nasi klasycyści, nasi barbarzyńcy. Szkice o nowej poezji, Bydgoszcz: Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, 1999.
- Zwierzę na J. Szkice o wierszach i ludziach, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2001.
- Nowa poezja polska 1989–1999. Rozważania i uwagi, Wrocław: Atut, 2005.
- Rozproszone głosy. Notatki krytyka, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2006.
- Po debiucie. Dziennik krytyka, Wrocław: Biuro Literackie, 2008.
- Pociąg do literatury. Szkicownik literacki z Dolnego Śląska, Wrocław: Atut, 2010.
- Wolność czytania. Teksty z przypisami i bez, Mikołów: Instytut Mikołowski, 2015.
- Poezja i okolice. Między krytyką literacką a historią literatury, Kraków: Pasaże, 2018.
- Bez zaszeregowania. O nowej poezji kobiet, Kraków: Universitas, 2020.
- Język w ogniu i inne metafory krytycznoliterackie, Wrocław: Atut, 2022.
- Poeta jako krytyk (i inne szkice środowiskowe), Wrocław: Atut, 2025.
twórczość dla dzieci:
- Przypadki Pantareja. Wiersze dla małych i dużych, Wrocław: Warstwy, 2017.
- ZOO Transformers, Brzeg: Stowarzyszenie Żywych Poetów, 2025.
Tłumaczenia
bułgarski:
- Antologiâ na novata polska poeziâ, predgov. i prev. B. Dankov, Sofia: Sv. Kliment Ohridski, Kasiopeâ, 2006.
- Miłość nie jest tym słowem. Antologia poetek i poetów polskich, debiutujących po roku 1989 / Lûbov ne e dumata. Antologiâ na polski poetesi i poeti, debûtirali sled 1989 godina, podbor i predgov. J. Dehnel, M. Vožnâk; prev. D. Georgieva Hamze, P. Karag'ozov, D. Lau-Bukovska, Plovdiv: Izdatelstvo Žanet, 2014.
czeski:
- Maliszewski, Rok na cestě, přel. J. Červenka, Zblov: Opus, 2006.
- Červenka, K. Maliszewski, Na obou stranách, přel. J. Červenka, K. Maliszewski, Zblov: Opus, 2015.
- Maliszewski, Nowa Ruda. Malowanie miasta / malování města, tłum. Petr Neuman, Nowa Ruda: Agencja Reklamowa Barwa, 2020 (publikacja dwujęzyczna, polsko-czeska).
niemiecki:
- Es ist Zeit, wechsle die Kleider! Stimmen aus Polen, Gedichte ausgew., zsgest. u. hrsg. von P. Gehrisch, D. Krause, Dresden: Christoph Hille, 1998.
- Landschaften und Luftinseln. Polnische Erzählungen der Gegenwart, hrsg. von A. Markiewicz, München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 2000.
- Schieb, K. Maliszewski, Breslau. Augenblicke einer Stadt / Wrocław. Miasto uchwycone w czasie, aus dem Pol. übers. von T. Schulz, R. Schmidgall, Potsdam: Deutsches Kulturforum östliches Europa, 2003.
- Orpheus versammelt die Geister. Stimmen aus der Mitte Europas, hrsg. von P. Gehrisch, A. Helbig, aus dem Pol. übers. von B. Eberspächer, P. Gehrisch, Dresden: Literarische Arena, 2005.
- Fährmann grenzenlos. Deutsche und Polen im heutigen Europa. Zum Gedenken an Henryk Bereska, hrsg. von B. Helbig-Mischewski, G. Matuszek, aus dem Pol. übers. von H. Petersen u. a., Hildesheim, Zürich: Georg Olms, 2008.
- Das reicht für eine Irrfahrt durch Polen. Gedichte, hrsg. und übers. von P. Gehrisch, Leipzig: Leipziger Literaturverlag, 2010 (publikacja dwujęzyczna, polsko-niemiecka).
serbski:
- Stan̂e pripravnosti. Pregled savremene pol̂ske poeziǰe: generaciǰa BruLiona i noviǰi autori, izb. i prev. A. Šaranac, Beograd: Albatros Plus, 2010.
- Moj poljski pesnički XX vek. Antologija, priredila B. Rajčić, Beograd: Treći Trg, Čigoja štampa, 2012.
- Rečnik mlade poljske poezije. Antologija poezije poljskih pesnika rođenih 1960–1990 godine, priredila B. Rajčić, Beograd: Treći Trg, Čigoja štampa, 2013.
