Dzieciństwo spędził w Tuszynie, gdzie przeprowadziła się jego rodzina, kiedy miał rok. Żeby zapewnić mu zawód, ojciec wysłał go do zakładu krawieckiego do Warszawy. Tam w 1883 roku młody Reymont ukończył Warszawską Szkołę Niedzielno-Robotniczą. Następnie pracował jako niższy funkcjonariusz Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Rogowie, Krosnowej i Lipcach. W 1894 roku przeniósł się do Warszawy i postanowił żyć z pisania. W tej samej dekadzie, gdy jego sytuacja materialna uległa poprawie, odbył wiele podróży, między innymi do Londynu, Berlina i Paryża, gdzie poznał Zenona Przesmyckiego, Stefana Żeromskiego i Stanisława Przybyszewskiego. Po wypadku kolejowym w 1900 roku leczył się w Krakowie, doglądany przez znajomą, Aurelię Szabłowską. Rozwiodła się ona z dotychczasowym mężem i w 1902 roku wyszła za Reymonta. Para wspólnie odbywała liczne podróże, co było możliwe głównie dlatego, że pisarz za obrażenia odniesione we wspomnianym wypadku otrzymał odszkodowanie zapewniające mu niezależność finansową. Rewolucję 1905 roku i pierwszą wojnę światową małżonkowie przeżyli w Warszawie.
Reymont pełnił funkcję prezesa Związku Pisarzy i Dziennikarzy, a następnie prezesa Warszawskiej Kasy Przezorności i Pomocy dla Literatów i Dziennikarzy. Był również współzałożycielem pierwszej spółdzielni kinematograficznej. W latach 1919–1920 wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych, gdzie w środowisku polonijnym szukał pomocy gospodarczej w celu odbudowy zniszczonego kraju. W 1920 roku kupił majątek w Kołaczkowie, lecz pogarszający się stan zdrowia zmuszał twórcę do częstego przebywania za granicą, głównie na Riwierze. Reymont zmarł w 1925 roku. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim, a jego serce złożono w Kościele Świętego Krzyża.
Początkowo pisał wiersze i krótkie notatki z życia codziennego, później opowiadania i nowele. W 1892 roku debiutował na łamach warszawskiego „Głosu” nowelą Śmierć. Jego kolejne nowele ukazały się w krakowskiej „Myśli”; później zostały zebrane w tomach Spotkanie (1897), Sprawiedliwie (1899), W jesienną noc (1900), Krosnowa i świat (1928).
Przełomowym wydarzeniem w karierze literackiej Reymonta stała się publikacja reportażu Pielgrzymka do Jasnej Góry, nad którym autor pracował jako korespondent „Tygodnika Ilustrowanego” (druk tekstu w wydaniu zwartym w 1895 roku był debiutem książkowym twórcy).
W następnym dziesięcioleciu Reymont napisał cztery obszerne powieści (ogłaszane w odcinkach w prasie), które zyskały wysoką rangę w historii literatury polskiej. Pierwszą z nich, Komediantkę, drukowano w „Kurierze Codziennym” w 1895 roku; jej wydanie książkowe ukazało się rok później. Powieść Fermenty (ciąg dalszy Komediantki) publikowano na łamach „Biblioteki Warszawskiej” w 1896 roku (druk zwarty w 1897 roku). W tym samym roku Reymont podpisał umowę na trzecią powieść i wyjechał do Łodzi. W rezultacie powstała Ziemia obiecana, pierwotnie drukowana w latach 1897–1898 na łamach „Kuriera Warszawskiego”, w formie książkowej zaś – w 1899 roku. Pisarz ukazał w tym utworze brutalny obraz rozwijającej się młodej kapitalistycznej metropolii. Ziemia obiecana opowiada o losach trzech przyjaciół, Karola Borowieckiego, Moryca Welta i Maksa Bauma, przedstawicieli trzech różnych narodowości – odpowiednio: polskiej, żydowskiej i niemieckiej, co w zamierzeniu autora miało odzwierciedlać strukturę narodowościową społeczności łódzkich kapitalistów. Reymont z wielkim rozmachem nakreślił niezmiernie realistyczny obraz miasta – molocha tętniącego życiem i szarpanego burzliwymi ludzkimi namiętnościami, zwłaszcza żądzą bogactwa, bezwzględnością i okrucieństwem. W celu zdobycia pieniędzy dozwolone były wszelkie chwyty: kradzież, zdrada, podpalenie, sfingowane bankructwo – w zderzeniu z wyrachowaniem i obłudą przegrywały zasady moralne, poczucie lojalności i dobre intencje.
W latach 1892–1899 Reymont pisał swoją najsłynniejszą powieść – Chłopów. Była ona drukowana w odcinkach w „Tygodniku Ilustrowanym” w latach 1902–1906, a następnie została wydana osobno w czterech tomach: tom I i II w 1904 roku, tom III – w 1906 roku, tom IV – w 1909 roku. Autor przedstawił w dziele szczegółowy obraz łowickiej wsi: ludzi i przyrody. W przeciwieństwie do Ziemi obiecanej, w której bohaterami są fabrykanci tworzący grupę społeczną pozbawioną wewnętrznych więzów, w Chłopach bohaterem jest gromada zespolona przez wspólne przekonania, pracę i dolę. Fabuła opowiada o losach rodziny Borynów: majętnego gospodarza Macieja, jego młodej żony Jagny i syna Antka, którego z macochą łączy gorący romans. Powieść rozpoczyna się od sceny wesela Boryny, a kończy jego pogrzebem, co sprawia, że ludzkie losy wpisują się tu w niezmienny rytm narodzin, przemijania i śmierci. Rytuał ludzkiego życia w Chłopach został zaś podporządkowany rytmowi przyrody, narzucającej czas pracy i odpoczynku.
Za Chłopów pisarz otrzymał nagrodę Polskiej Akademii Umiejętności (1917) oraz Literacką Nagrodę Nobla (1924). Jego konkurentami byli Thomas Mann, Maksym Gorki i Thomas Hardy. Utwory Reymonta zostały przetłumaczone na kilkanaście języków. W jego niegdysiejszym majątku w Kołaczkowie znajduje się Muzeum Reymontowskie.
Więcej informacji: https://culture.pl/pl/tworca/wladyslaw-reymont
