Dawid Kujawa

(ur. 1989) – krytyk, teoretyk, redaktor.

Dominującymi obszarami zainteresowań w jego pracy intelektualnej są polska poezja współczesna, ontologia tekstu literackiego i estetyki oraz filozofia, przede wszystkim – choć nie wyłącznie – dorobek intelektualny Gilles’a Deleuze’a i Félixa Guattariego, heterodoksyjnego marksizmu, włoskiej radykalnej filozofii politycznej oraz Barucha Spinozy. W swoich artykułach i książkach łączy literaturoznawczą analizę oraz rozważania estetyczne z szerokimi problemami filozoficzno-społeczno-politycznymi. Publikował w takich czasopismach, jak „Praktyka Teoretyczna”, „Przestrzenie Teorii”, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej”, „Znak”, „Przegląd Humanistyczny”, „KONTENT” i „Mały Format”. Mieszka w Katowicach.

W latach 2012–2018 był związany ze Stowarzyszeniem Inicjatyw Wydawniczych i Kwartalnikiem Kulturalnym „Opcje”. Do roku 2017 pełnił funkcję redaktora naczelnego „Opcji 1.1”. Od 2016 roku jest stałym współpracownikiem czasopisma naukowego „Praktyka Teoretyczna”. Również w 2016 roku był współnominowany do wrocławskiej nagrody WARTO za redagowanie Magazynu Literatury i Badań nad Codziennością „Przerzutnia”.

W roku 2016 ukazała się antologia poezji zaangażowanej Zebrało się śliny, w której skład wszedł także tekst krytyczny Kujawy. Krytyk brał również aktywny udział w dyskusjach dotyczących polityczności poezji oraz kategorii zaangażowania i autonomii na łamach „biBLioteki”, internetowego czasopisma wydawnictwa Biuro Literackie, a także na stronie czasopisma młodoliterackiego „Mały Format”.

W 2020 roku razem z Rafałem Wawrzyńczykiem i Jakubem Skurtysem opublikował współredagowany przez siebie wybór wierszy Jarosława Markiewicza Aaa!… 111 wierszy.

W roku 2016 Kujawa opublikował swoją pierwszą książkę krytycznoliteracką, Wideopoezja. Szkice, jednak to jego kolejna pozycja, Pocałunki ludu. Poezja i krytyka po roku 2000 (2021), wykorzystująca tezy z pracy doktorskiej autora, odbiła się szerokim echem w polu krytycznoliterackim. Pierwsza część książki poświęcona jest problemowi redukcjonistycznie pojmowanej dekonstrukcji, towarzyszącej zmianom w polskiej krytyce i działalności badawczej, motywowanym przez politykę neoliberalną. Druga część składa się natomiast z rozdziałów poświęconych twórczości wybranych poetów i poetki. Poszczególne rozdziały przeplatane są glosami teoretycznymi, w których autor w przystępny sposób objaśnia podstawowe pojęcia, którymi się posługuje. Centralną kategorią pozostaje przy tym ekstatyczność, rozumiana przez Kujawę jako zdolność poezji do wykraczania poza aktualne warunki ekonomiczno-polityczne i konceptualizowania tego, co możliwe.

Trzy lata później ukazała się kolejna książka krytycznoliteracka Kujawy, Niedzielne ziemie. Poezja i dobra wspólne (2024), w której autor ujmuje najnowszą polską poezję jako dobro wspólne. Pojęcie to wyprowadzone jest z prac włoskich heterodoksyjnych marksistów (przede wszystkim Massima De Angelisa). Rok później Kujawa opublikował książkę eseistyczną W myśl praw geometrii. Jak lewica pokochała logikę towarową i przestała się martwić (2025), w której porzuca tematykę stricte literacką na rzecz szerszej refleksji politycznej nad kondycją współczesnej lewicy.

Fot. ze zbiorów autora

Bibliografia

  • Wideopoezja. Szkice, Katowice: Stowarzyszenie Inicjatyw Wydawniczych 2014.
  • Pocałunki ludu. Poezja i krytyka po roku 2000, Kraków: Wydawnictwo Ha!art 2021.
  • Niedzielne ziemie. Poezja i dobra wspólne, Warszawa: Convivo 2024.
  • W myśl praw geometrii. Jak lewica przestała się martwić i pokochała logikę towarową, Warszawa: Wydawnictwo Filtry 2025.

 

Powiązane teksty