Występy gościnne

„Bez­wied­ne macie­rzyń­stwo” pod takim tytu­łem na Mie­dzy­na­ro­do­wych Tar­gach Książ­ki w War­sza­wie odby­ło się spo­tka­nie z Linn Strøms­borg oraz Bego­ña Gómez Urza­iz. Autor­ki roz­ma­wia­ły o tym, jak współ­cze­sna lite­ra­tu­ra i spo­łe­czeń­stwo pod­cho­dzą do kobiet, któ­re decy­du­ją się nie mieć dzie­ci, jak prze­ła­mu­je się kul­tu­ro­we wzor­ce i zasta­ne role i toż­sa­mo­ści.

Ołe­sia Mam­czycz, któ­ra po inwa­zji Rosji na Ukra­inę zamiesz­ka­ła w Pol­sce, po czte­rech latach spę­dzo­nych w Kra­ko­wie posta­no­wi­ła wró­cić do domu w Kijo­wie. Jak to jest wró­cić do kom­plet­nie zmie­nio­ne­go przez woj­nę kra­ju? Jak moż­na przy­zwy­cza­ić się do cią­głe­go zagro­że­nia? Jak wyglą­da życie lite­rac­kie mię­dzy nie­ustan­ny­mi alar­ma­mi prze­ciw­lot­ni­czy­mi a kolej­ny­mi awa­ria­mi prą­du i ogrze­wa­nia? Wła­śnie na takie pyta­nia ma odpo­wia­dać Dzien­nik powro­tu – książ­ka, nad któ­rą Ołe­sia Mam­czycz, cenio­na ukra­iń­ska poet­ka, pra­cu­je obec­nie na mie­sięcz­nej rezy­den­cji w Wil­li Decju­sza w ramach pro­gra­mu Homi­nes Urba­ni.

Jak „Cza­ro­dziej­ska góra” Tho­ma­sa Man­na funk­cjo­nu­je w pol­skiej kul­tu­rze? Dr Kata­rzy­na Bał­żew­ska śle­dzi jej obec­ność od mię­dzy­woj­nia po współ­cze­sność – w lite­ra­tu­rze, teatrze i sztu­kach wizu­al­nych. To opo­wieść o inspi­ra­cjach, któ­re wciąż kształ­tu­ją nowe odczy­ta­nia kla­sy­ki.

Czy moż­li­wy jest świat po bru­ta­li­zmie? Punk­tem wyj­ścia roz­mo­wy jest książ­ka „Bru­ta­lizm” Achil­le­’a Mbem­be­go. Kame­ruń­ski filo­zof opi­su­je współ­cze­sne mecha­ni­zmy prze­mo­cy, rasi­zmu, kapi­ta­li­zmu i tech­no­lo­gicz­nej kon­tro­li. O aktu­al­no­ści jego dia­gnoz, woj­nie, gra­ni­cach, deko­lo­ni­za­cji i moż­li­wo­ściach budo­wa­nia nowych wspól­not roz­ma­wia­ją: Beata Kowal­ska, Filip Brzeź­niak-Kuj­da i Bar­tło­miej Brzo­zow­ski.

Lite­ra­tu­ra w Ira­nie powsta­je w cie­niu cen­zu­ry, repre­sji i wal­ki o wol­ność sło­wa. O życiu lite­rac­kim, ryn­ku wydaw­ni­czym, tłu­ma­cze­niach i miej­scu pisa­rzy we współ­cze­snym Ira­nie roz­ma­wia­ją prof. Anna Kra­sno­wol­ska, dr Karo­li­na Rako­wiec­ka-Asga­ri, dr Mate­usz Kła­gisz i Aein Gho­ba­di. Spo­tka­nie pro­wa­dzi Ludwi­ka Wło­dek.

Dwie poet­ki, któ­rych wraż­li­wość na sło­wo jest wzmac­nia­na wraż­li­wo­ścią na obraz. Te obra­zy wcho­dzą pomię­dzy wer­sy, wska­ku­ją na okład­ki i repro­du­ku­ją się mię­dzy stro­na­mi. Puwal­ska i Rolan­do spo­ty­ka­ją się ze sobą, z gość­mi festi­wa­lu Euro­pej­ski Poeta Wol­no­ści 2026 i z malar­stwem.

Zobacz pre­zen­ta­cję „OBRAZY WIERSZY”.

Punk­tem wyj­ścia spo­tka­nia jest powieść „Imio­na Kry­mu” Ana­sta­zji Lew­ko­wej. Histo­ria o pamię­ci, toż­sa­mo­ści i wie­lo­kul­tu­ro­wej histo­rii pół­wy­spu. O Kry­mie, losach krym­skich Tata­rów i prze­kła­dzie książ­ki roz­ma­wia­ją Ana­sta­zja Lew­ko­wa, Joan­na Majew­ska-Gra­bow­ska, Kin­ga Gaj­da i Iwo­na Borusz­kow­ska. Tłu­ma­czy Olek­san­dra Brat­chuk.

Czym jest dziew­czyń­skość i jak zmie­nia­ło się to poję­cie? O jego histo­rii, este­ty­ce i poli­tycz­nym wymia­rze roz­ma­wia­ją Alek­san­dra Lewan­dow­ska-Ferenc i Kata­rzy­na Nada­na-Soko­łow­ska. Spo­tka­nie pro­wa­dzi Nata­lia Kró­li­kow­ska. Nagra­nie z Łódz­kich Tar­gów Książ­ki.

Czy kry­mi­nał może być eks­pe­ry­men­tem? O „Zespo­le Ode­pa”, powie­ści łączą­cej PRL, filo­zo­fię i nad­miar infor­ma­cji, roz­ma­wia­ją Krzysz­tof Bart­nic­ki i Iza­bel­la Adam­czew­ska- Bara­now­ska. To lite­ra­tu­ra, któ­ra igra z kon­wen­cją i sta­wia pyta­nia o pamięć, czas i sens opo­wia­da­nia histo­rii. Nagra­nie z Łódz­kich Tar­gów Książ­ki.

W pocze­kal­ni „Dzien­ni­ka Lite­rac­kie­go” Łódz­kich Tar­gów Książ­ki spo­tka­ły­śmy się z her­sto­ry­tycz­ka­mi, by poroz­ma­wiać o her­sto­rii miast. Kim były pio­nier­ki dzia­łań na rzecz odzy­ski­wa­nia pamię­ci w prze­strze­ni miej­skiej? Jaki fun­da­ment przy­go­to­wa­ły, kto i co dziś na nim budu­je? Jak patrzą na przy­szłość?

W odcin­ku gości­ły: Ewa Fur­gał, Anna Sadow­ska, Mar­ta Zda­now­ska. Roz­mo­wę pro­wa­dzi­ła: Anna Mar­chew­ka.

Co roku jesie­nią Brzeg żyje poezją. „Syfon”, festi­wal Sto­wa­rzy­sze­nia Żywych Poetów, to waż­ne miej­sce roz­mów o lite­ra­tu­rze. W jego ramach pyta­my o nowy nie­ka­non współ­cze­snej poezji. Udział bio­rą Ano­uk Her­man, Joan­na Jastrzęb­ska, Kata­rzy­na Kozak, Aga­ta Puwal­ska i Iry­na Zahlad­ko. Roz­mo­wę pro­wa­dzi Anna Mar­chew­ka.