Pasmo: Siła wolnego słowa

Inwazja rosyjska na Ukrainę sprawiła, że dziennikarze zaczęli cytować całe akapity Cesarzowej Piotra, szczególnie te dotyczące Rosji. I wszystko było tu aktualne. Wystarczyło zamienić nazwę miejscowości Narwa na Irpień lub Bucza – mówi Kristina Sabaliauskaitė w rozmowie przeprowadzonej przez Katarzynę Kachel podczas kongresu PEN Clubu w Krakowie.

Sytuacja w Azji Centralnej jest doskonałym przykładem ogólnoświatowego antydemokratycznego trendu, który trwa od około dekady. Obserwujemy tam systematycznie postępujące ograniczanie wolności słowa, narastanie podziałów społecznych i przekształcanie się rządów demokratycznych w te o charakterze reżimowym – pisze Miłosz Szymański.

Czytanie na głos konstytucji, udział w antyrządowych protestach, pisanie powieści o przemocy seksualnej – za takie występki można trafić w Amerykach do aresztu, więzienia albo na czarne listy zawierające nazwiska autorów i autorek, których książki są usuwane ze szkolnych bibliotek. Ulubionym celem ataków władzy są piszące kobiety oraz osoby z rdzennych społeczności.

Każda osoba nielojalna wobec władzy jest ekstremistą, a każde działanie, które nie spodoba się władzy, uznawane jest za ekstremistyczne i podlega karze. Antyrządowy działacz jest wrzucany do jednego worka z pedofilami, dilerami narkotyków i poważnymi przestępcami – mówi prezeska Białoruskiego PEN Clubu Taciana Niadbaj w rozmowie z Justyną Czechowską.

„Pomysł był taki, żeby białoruskie dzieci, począwszy od mojego syna, miały dostęp do dobrych książek. Żeby nie myślały, że język białoruski jest nieatrakcyjny, bo dotychczas opowiadano w nim głównie sentymentalne historie o wsi i o przyrodzie” – Justyna Czechowska rozmawia z Nadią Kandrusewicz, tłumaczką literatury szwedzkiej na białoruski, założycielką i szefową wydawnictwa Koska.

„W Ukrainie trwają dyskusje na przykład na temat tego, czy fotograf może wykonywać ujęcia z bliska ofiar ataków rakietowych, ich twarzy? Czy fotografować pogrzeby w taki sposób, by ból żałobników był widoczny? Jestem przekonany, że nie, w żadnym razie. Musi być wrażliwy na ból innych”. Rozmowa Żanny Słoniowskiej z Wołodymyrem Jermolenką, prezydentem ukraińskiego PEN Clubu.