Pasmo: Szkice

Wpływ Satrapi na sztukę naszego kontynentu (a szerzej: na sztukę euroatlantycką) wykraczał wyraźnie poza sferę komiksu. Artystka tworzyła bowiem również pełnometrażowe animacje i filmy fabularne – o twórczości Marjane Satrapi pisze Paweł Chmielewski.

Marlen Haushofer należy do pokolenia pisarzy i pisarek austriackich, którzy w swojej twórczości rozliczali zbrodnie i zaniechania społeczeństwa austriackiego, wchłoniętego w 1938 roku przez III Rzeszę. Historie te można więc czytać jako metafory postawy społeczeństwa austriackiego podczas wojny – o twórczości Marlen Haushofer pisze Katarzyna Kochmańska.

Przypowieść o siewcy to historia Lauren Olaminy, czarnoskórej nastolatki dorastającej w Los Angeles. Ameryka się rozpada: susze, pożary, bezrobocie i brak działającego rządu sprawiły, że rodziny zamknęły się w ogrodzonych enklawach, a na ulicach zapanowali gangsterzy i piromani – o dylogii Octavii E. Butler pisze Aleksandra Suchecka.

Można by zaryzykować hipotezę, że mierząc się z pustką i osamotnieniem, poeta wraca pamięcią do czasu, gdy otoczony był pełnią i miłością, a ten czas i stan naturalnie kojarzą mu się z Heimatem – o życiu i twórczości Casimira Ulricha Boehlendorffa pisze Mateusz Nykiel-Biełhorodski.

Pisał, gdy chwiały się i upadały imperia, a przez Europę przetoczyła się pierwsza wojna światowa. W Szwajcarii spacerował, obserwował świat i zapisywał to, co widział, w swoich mistrzowskich niewielkich opowiadaniach publikowanych w prasie – o życiu i twórczości Roberta Walsera pisze Monika Gromala.

Co ma wspólnego powieściopisarka, na wzmiankę o której lekceważąco prychali krytycy i badacze literatury wielu epok, z noblistą, jednym z najwybitniejszych poetów minionego wieku? – o wpływie dorobku literackiego Marii Rodziewiczówny na twórczość Czesława Miłosza pisze Emilia Padoł.

Siła tego opowiadania tkwi w jego uniwersalności. Mówi ono – jak sądzę – o prawdach, przeżyciach i emocjach, które wielu z nas zna, ale je wypiera albo co najwyżej omawia ze swoim terapeutą – o Bestii w dżungli Henry’ego Jamesa pisze Wojciech Śmieja.

Festiwal ukazuje różne punkty widzenia, przez co tworzy panoramę PRL. Jest kolażem formalnym i fabularnym, łączącym różne gatunki (esej historyczny, dokument, fabułę) – o komiksie Jacka Świdzińskiego pisze Jan Sławiński.

Koncepcja „drgającej tafli” nie jest i nie ma być jakąkolwiek kategorią krytycznoliteracką – pozostanie jednak dla mnie prywatnym kryterium doboru lektury, tak bym mogła zanurzyć się w literaturze i jednocześnie nieustannie podejmować dialog ze światem – o literaturze jako narzędziu pomiarowym pisze Marta Kładź-Kocot.

Poetycka wyobraźnia autorki porusza się lotem jaskółki przed deszczem, zakosami, zwrotna i nieobliczalna – o Ostatnim akcie łaski Adelheid Duvanel pisze Monika Muskała.

Pisanie o sztuce, choć na pierwszy rzut oka nieskomplikowane, wiąże się z rozległym polem znaczeń, tematów i problemów: z kwestiami wizualności i piśmienności, przedstawiania i reprezentacji, widzenia, przekładu czy komentarza do sztuki – pisze Magdalena Ujma.

Współczesna kultura coraz rzadziej daje się zamknąć w granicach jednego języka, jednego kraju, jednej tradycji. Migracje, globalizacja, zmiany polityczne i ekonomiczne sprawiły, że wiele osób – w tym pisarzy – przestało definiować się jednoznacznie jako „stąd” albo „stamtąd” – o polskiej literaturze niemieckojęzycznej pisze Agnieszka Palej.