Nie takie obce – rozmowy o przekładzie

Kim był­by Sta­ni­sław Wokul­ski – kupiec, któ­ry zbił bajecz­ny mają­tek na woj­nie – dzi­siaj? Jak czy­ta­my i oce­nia­my opo­wieść o takiej karie­rze, o takiej posta­ci? W „Nie takie obce” sta­wia­my pyta­nia o prze­kła­dy nie tyl­ko z języ­ków naro­do­wych, ale i o te mię­dzy dzie­dzi­na­mi nauko­wy­mi czy poko­le­nia­mi. W przed­dzień pre­mier kolej­nych adap­ta­cji powie­ści Bole­sła­wa Pru­sa, cze­ka­jąc na roz­pra­wę histo­rycz­ną poświę­co­ną „Lal­ce” spo­tka­li­śmy się z Nata­lią Skan­da­li, autor­ką prze­kła­du książ­ki na nowo­grec­ki, Andrze­jem Chwal­bą oraz Mar­ku­sem Masta­le­rzem i Wik­to­rią Jewiarz. Zapra­sza­ją: Szy­mon Klo­ska i Anna Mar­chew­ka.

Gości­nią „Nie takie obce” jest Kata­rzy­na Skór­ska – tłu­macz­ka i ita­lia­nist­ka. Roz­mo­wa doty­czy twór­czo­ści Dina Buz­za­tie­go, nowe­go wyda­nia „Pusty­ni Tata­rów” oraz pra­cy nad prze­kła­da­mi lite­ra­tu­ry wło­skiej. Jak powsta­ją nowe tłu­ma­cze­nia kla­sy­ki? Czym jest kola­cjo­no­wa­nie? I dla­cze­go do nie­któ­rych ksią­żek war­to wra­cać przez całe życie? Pro­wa­dzi Grze­gorz Wysoc­ki.

W tym odcin­ku pod­ca­stu „Nie takie obce – roz­mo­wy o prze­kła­dzie” gości­my Keti Kan­ta­rię, któ­ra tłu­ma­czy pol­skie książ­ki na język gru­ziń­ski oraz Mag­da­le­nę Nowa­kow­ską, tłu­macz­kę lite­ra­tu­ry gru­ziń­skiej na pol­ski. Tka­my opo­wieść rów­no­le­głą o począt­kach wymia­ny lite­rac­kiej mię­dzy Pol­ską i Gru­zją oraz życio­wych ścież­kach i tłu­mac­kich wybo­rach obu gościn. Zaglą­da­my też do gra­ma­ty­ki (ach, ten erga­ti­vus!).

Kim jest Pilar Adón i dla­cze­go jej pisa­nie tak trud­no jed­no­znacz­nie uchwy­cić? O powie­ści „O bestiach i pta­kach”, jej fil­mo­wej obra­zo­wo­ści, poetyc­kim języ­ku i nie­po­ko­ją­cej wizji kobie­ce­go świa­ta roz­ma­wia­ją Mag­da­le­na Pio­trow­ska-Grot i Paweł Orzeł. To opo­wieść o lite­ra­tu­rze, któ­ra wcią­ga, uwo­dzi i pozo­sta­wia czy­tel­ni­ka w nie­pew­no­ści.

Nowy odci­nek cyklu „Nie takie obce” z Toma­sem Håkan­so­nem, tłu­ma­czem i sty­pen­dy­stą im. Ander­sa Bode­går­da. Dowie­cie się z nie­go, dla­cze­go dobrze jest jeź­dzić pocią­ga­mi, a jesz­cze lepiej prze­kła­dać lite­ra­tu­rę w Szwe­cji. Roz­ma­wia­my o szwedz­kich wyda­niach Sta­siu­ka, Masłow­skiej, Sap­kow­skie­go, Honek i pol­skiej poezji. Zapra­sza­ją Maja Gań­czar­czyk i Szy­mon Klo­ska.

W naj­now­szym odcin­ku cyklu „Nie takie obce” gości­my A. Knap­po­vą, któ­ra w miesz­ka­niu T. Kon­wic­kie­go tłu­ma­czy­ła M. Leb­dę. Prze­kła­da (Sik­sę, Gór­nia­ka, Rudz­ką, a nie­ba­wem Kąc­ką), pra­cu­je jako redak­tor­ka, agent­ka i jest człon­ki­nią kolek­ty­wu redak­to­rek naczel­nych pisma „Plav”. Opo­wia­da o tym, jak Cze­si pozna­ją pol­ską lite­ra­tu­rę, o śmir­bu­chu poto­cy­zmów i o nowym festi­wa­lu poświę­co­nym tłu­ma­cze­niu.

Czy inter­net zmie­nia spo­sób, w jaki mówi­my o tłu­ma­cze­niach? O lite­ra­tu­rze środ­ka, best­sel­le­rach, book­me­diach i rosną­cej widocz­no­ści tłu­ma­czy roz­ma­wia­ją Agniesz­ka Grabowiecka-Nowak,Marta Gajew­ska, Anna Bar­tło­miej­czyk i Kata­rzy­na Czaj­ka-Komi­niar­czuk. To tak­że roz­mo­wa o opi­niach, kry­ty­ce prze­kła­du i o tym, jak czy­tel­ni­cy wpły­wa­ją dziś na rynek książ­ki.

Czy lite­ra­tu­rę środ­ka tłu­ma­czy się łatwiej niż lite­ra­tu­rę wyso­ką? O prze­kła­da­niu best­sel­le­rów, potocz­no­ści, ryt­mu i ocze­ki­wań czy­tel­ni­ków roz­ma­wia­ją Agniesz­ka Gra­bo­wiec­ka-Nowak, Rafał Lisow­ski, Zofia Szach­now­ska-Ole­sie­juk i Filip Spo­rczyk. To tak­że roz­mo­wa o odpo­wie­dzial­no­ści tłu­ma­cza i o tym, dla­cze­go kry­ty­ki prze­kła­du wciąż jest tak mało. 

Prze­kła­da­nie dym­ków. Mar­ce­li Szpak i Mar­ta Duda-Gryc opo­wia­da­ją o tłu­ma­cze­niu komik­su, gdy tekst jest nie­ro­ze­rwal­ny z obra­zem. O dym­kach, ono­ma­to­pe­jach, grach słów i wul­ga­ry­zmach. Pro­wa­dzi Tomasz Pin­del. Nagra­nie z Tar­gów Książ­ki w Łodzi. W part­ner­stwie ze Sto­wa­rzy­sze­niem Tłu­ma­czy Lite­ra­tu­ry.

W naj­now­szym pod­ca­ście zapis roz­mo­wy, któ­ra odby­ła się pod­czas Mię­dzy­na­ro­do­wych Tar­gów Książ­ki w Kra­ko­wie, we współ­pra­cy ze Sto­wa­rzy­sze­niem Tłu­ma­czy Lite­ra­tu­ry. O kry­ty­ce prze­kła­du. O nie­wi­dzial­nej pra­cy tłu­ma­czek i tłu­ma­czy, o odpo­wie­dzial­no­ści kry­ty­ków, o tym, jak czy­tać prze­kła­dy i jak o nich mówić. 

Euro­pa w prze­kła­dzie – roz­mo­wy o lite­ra­tu­rze, języ­kach i mostach mię­dzy kul­tu­ra­mi. Pod­czas spo­tka­nia z tłu­macz­ka­mi i tłu­ma­cza­mi nomi­no­wa­ny­mi do Ange­lu­sa odkry­wa­my, jak w pol­skiej lite­ra­tu­rze brzmią gło­sy z Bośni, Łotwy, Ukra­iny, Alba­nii, Austrii i Esto­nii.

W kolej­nym odcin­ku gości­my Fili­pa Dime­vskie­go, któ­ry tłu­ma­czy współ­cze­sną pro­zę pol­ską dla doro­słych i mło­dzie­ży na język mace­doń­ski. Prze­ło­żył całą bele­try­sty­kę Witol­da Gom­bro­wi­cza oraz jego słyn­ne Dzien­ni­ki. Zapra­sza­ją Maja Gań­czar­czyk i Szy­mon Klo­ska.