Teksty

Wszyscy czujemy wszędobylską obecność nazwiska słoweńskiego autora związanego z nurtami awangardowymi, ale chyba nikomu nie udało się wyczerpująco zdefiniować jego wpływu na polską twórczość literacką – o zjawisku šalamunizmu w polskiej poezji współczesnej pisze Agnieszka Waligóra.

Tosiek i Glosowitz zaufały swoim bohaterkom, a te opowiedziały im własne historie oraz historie polskiej wsi, kobiet, Śląska, górniczych rodzin, wreszcie: historię społeczną naszego kraju – o książkach Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet Antoniny Tosiek i Opowieści kobiet z rodzin górniczych Moniki Glosowitz pisze Katarzyna Roman-Rawska.

To apokryficzna, medytacyjna powieść o ponownych narodzinach, granicach i głodzie poznania, doświadczeniu obcości, która okazuje się nadspodziewanie bliska – o Epizodzie z życia malarza podróżnika Césara Airy pisze Piotr Kofta.

Książki chilijskiej autorki są przykładem alternatywnych ścieżek rozwoju literatury Ameryki Łacińskiej czasów samego boomu latynoamerykańskiego oraz bezpośrednio go poprzedzających. Są oryginalne, osobne, trudne do zaszufladkowania, na pewno warto je poznać – o twórczości Maríi Luisy Bombal pisze Tomasz Pindel.

Z okazji 80. jubileuszu „Twórczości” publikujemy okolicznościowy wstępniak Darka Foksa, redaktora naczelnego miesięcznika, pochodzący z wakacyjnego numeru pisma.

Skoro awangarda nie znosi przeszłości i pozytywnych o niej narracji, a muzea i archiwa nakazuje spalić, czy jej idealną wizją historii nie mogłaby być ta, która ma źródło w przyszłości, „zmienia przeszłość”, nie pozwala jej zastygnąć, skostnieć? – o wybranej twórczości Jerzego Jankowskiego, Darka Foksa i Anouk Herman pisze Marta Baron-Milian.

Krew w maszynie to fresk portretujący genealogię luddyzmu, zrodzonego ze społeczno-politycznych mroków początku XIX wieku ruchu robotniczego, który wciąż kreuje emblematyczny obraz współpracy człowieka z maszyną – o książce Briana Merchanta pisze Łukasz Krajnik.

Dla zrozumienia tej prozy kluczowy jest namysł nad statusem przyrody w obecnym funkcjonowaniu naszej planety. Refleksja autora nie wynika jednak ze strachu przed nieuchronnie zbliżającą się katastrofą ekologiczną czy z poczucia moralnego obowiązku, lecz z nieskończonego zachwytu nad światem – o Placu zabaw Richarda Powersa pisze Aleksandra Byrska.

To debiut radykalny, wymykający się klasycznym pojęciom fabuły czy konstrukcji narracyjnej, przypominający raczej psychodeliczną partyturę niż tradycyjną prozę. To eksperyment językowy, w którym rytm, dźwięk i brzmienie słów mają pierwszeństwo przed logiczną strukturą opowieści – o Obituriantach Weroniki Stencel pisze Andrzej Graul.

Chociaż książka ma charakter mantryczny i wręcz modlitewny, a na pewnym poziomie wtajemniczenia niemal rytualny, nie rości sobie pretensji do niczego, zwłaszcza do bycia literaturą terapeutyczną czy oczyszczającą – o pierwszym tomie poezji Amelii Pudzianowskiej pisze Rafał Gawin.

Przestrzeń wykreowana w Kronikach dziwnych bestii z jednej strony przypomina typowe chińskie miasto z początku XXI wieku, z drugiej zaś jest otoczona aurą niesamowitości, pełna paradoksów, sekretów i odwróconych porządków – o powieści Yan Ge pisze Maya Dąbrowska.

Książka Gabriela Krauzego Tu byli, tak stali w znakomitym przekładzie Tomasza Gałązki przez krytykę literacką, w tym jury prestiżowego Bookera, uznana została za dzieło wysokiej próby. Powieść ta nie tylko ma wysoką wartość artystyczną, lecz także skłania do refleksji nad tym, czym jest i czym dzisiaj może być chłopackość – pisze Marcin Wilk.