Teksty

Postanowiłam sięgnąć po wydany w 2024 roku numer magazynu „Biały Kruk” – poświęcony fantastyce socjologicznej. Byłam ciekawa, co młodzi polscy autorzy fantastyczni (trzeba zaznaczyć, że mówimy tu o osobach przed debiutem książkowym lub niedługo po nim) powiedzą mi na temat świata i przyszłości, jakich upatrują zagrożeń i możliwości, jak diagnozują naszą rzeczywistość – pisze Weronika Mamuna.

Lód mimo upływu lat zdaje się jeszcze bardziej aktualny niż w końcówce lat 60., czyli wtedy, kiedy został przedstawiony zagranicznym czytelnikom po raz pierwszy. Proza Anny Kavan to zanurzona po uszy w apokaliptycznej atmosferze elegia na cześć człowieczeństwa pożartego przez własne niezaspokojone pragnienie – pisze Łukasz Krajnik.

Kiedy ktoś mówi: „na scenie ważna jest literatura”, od razu pojawiają się głosy, że chodzi o teatr dotrzymujący tak zwanej wierności autorowi. A tu wcale nie chodzi o wierność, ale o intelektualną lojalność – mówi Jacek Kopciński, autor zbioru felietonów Widok z Koziej, w rozmowie z Magdą Huzarską-Szumiec.

Historia ta ukazuje tragiczny, a jednocześnie wymykający się prawnemu zakazowi czyn kazirodztwa. Autorka nie kwestionuje tego, że kazirodztwo jest przestępstwem. Wręcz przeciwnie – domaga się za nie najwyższej kary. Zwraca jednak uwagę na nieuchwytny i niewyrażalny charakter społecznego zakazu – o Familii grande Camille Kouchner pisze Anna Turczyn.

Mimo odczuwanego bólu autorka nie chce zmieniać świata, lecz go utrwalić, zachować, by poczuć autonomię. W tym świecie łatwo wpaść w pułapkę płci: kobiety są tłem, a mężczyźni nieustannie mają coś na sumieniu – o podlotach Michaliny Cendrowskiej pisze Amelia Pudzianowska.

W „Dzienniku Literackim” opublikowaliśmy tekst Zuzanny Sali Podawać w wątpliwość własne łzy. Autorka odnosi się w nim do książek, których celem jest wywoływanie w nas wzruszeń. Piotr Sadzik polemizuje z kilkoma jej tezami w artykule Zaufać (niektórym) łzom.

Podkoloryzowana (czy wręcz zmyślona) historia Prawomiła przywodzi na myśl pastisz konwencji szpiegowsko-wojennej i środkowoeuropejski „realizm magiczny”. Równocześnie losy protagonisty stają się soczewką, w której odbijają się najważniejsze wydarzenia z historii Czechosłowacji – o powieści Petra Stančíka Prawomił albo Niedawne przedawnienie pisze Błażej Szymankiewicz.

Jestem przekonana, że dzisiaj nie ma już podstaw do powielania popularnej dziesięć–dwadzieścia lat temu narracji o literaturze lesbijskiej jako „tej gorszej”, niemal nieistniejącej lub słabej literacko, za mało lub zbyt cielesnej – o krajobrazie polskiej literatury po Orlandzie, czyli o wpływie słynnej powieści Virginii Woolf na polską literaturę, pisze Zofia Ulańska.

Kluczem do zrozumienia dzieła jest piasek: przesypuje się on przez karty książki, sprawiając, że powieść ta jest frapująca również dziś, gdy tyle się mówi o relacji człowieka z naturą, o entropicznej sile kapitalizmu, pchającej świat ku katastrofie ekologicznej – o Kobiecie z wydm Kōbō Abego pisze Tomasz Szerszeń.

Jakie mechanizmy rządzą tekstami w „muzie metal”? Za pomocą jakich środków wpływają one na czytelnika? Jak korespondują z muzyką? Jaka energia ujawnia się w poszczególnych podgatunkach? Słowem: jak to wszystko funkcjonuje tam w środku? – o poetyce i oddziaływaniu tekstów metalowych pisze Przemysław Suchanecki.

Akcja Pijaczka toczy się dwutorowo. Pierwszoosobowa, snuta w poszukiwaniu dystansu opowieść dorosłego mężczyzny przeplatana jest stenogramem audycji, którą narrator – wraz z kolegą oraz głównym bohaterem – nagrali przed laty w stanie narastającego upojenia alkoholowego – o najnowszej powieści Macieja Sieńczyka pisze Adam Woźniak.

Nigdy nie należałem do grona ludzi, którzy mieli czołobitny stosunek do Karoliny Lanckorońskiej. Postanowiłem lepiej ją poznać, ponieważ była ona jedną z pierwszych kobiet, którym udało się zrobić habilitację z historii sztuki – mówi Marcin Wilk, autor książki Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej, w rozmowie z Magdą Huzarską-Szumiec.