Teksty

Nie samym pisaniem żyją twórcy. Co odciąga ich od pracy literackiej, co zaprząta im myśli? Jak autorki i autorzy odnajdują się w niełatwej rzeczywistości? Z czego rezygnują, by móc tworzyć? Na te i inne pytania staramy się znaleźć odpowiedzi w cyklu Kiedy nie piszą. Tym razem Małgorzata Bugaj rozmawia z Elżbietą Łapczyńską.

W redakcji „Dziennika Literackiego” wertujemy różnego rodzaju czasopisma w poszukiwaniu interesujących tekstów. Wyławiamy artykuły, które nas intrygują, poruszają, prowokują do rozmowy. Naszym czytelniczkom i czytelnikom również powinny przypaść do gustu. Dlatego w każdy piątek zapraszamy do lektury przeglądu prasy kulturalnej.

Autorka kreuje podmiot zanurzony w katastrofizmie intymnym, mikroskopowym, w którym to nie świat się wali, lecz kruche ludzkie cząstki odsłaniają własną podatność na rozpad – o tomie wierszy Skroń Marleny Niemiec pisze Olga Rembielińska.

Żaden mit nie pozwala uciec od myśli, nie daje pewności. Zamrożona Artis („witryfikacja”, „krioprezerwacja”, „nanotechnologia”) cały czas tkwi w głowach Rossa i Jeffreya, i to wcale nie jako odpowiedź na odwieczne pytania – o Zero K Dona DeLillo pisze Michał Domagalski.

Trudno o czytelniejszy sygnał, że autor tomu myśli kategoriami całości i projektu: tytuł nie ma pomagać pojedynczemu utworowi, ale spinać większy blok. To, co miało zapobiegać dominacji paratekstu, przesuwa akcent w stronę jeszcze mocniejszej instancji: mott, cytatów, cudzych głosów – o tomie wierszy Gustawa Owczarskiego Od dwóch dni z mieszkania pisze Andrzej Graul.

Mimo że oba utwory dotyczą osobnych zjawisk, ich interpretacje prowadzą ku podobnym polom problemowym. Można je określić jako opowieść o kryzysie wielkich narracji, o nierozerwalnej więzi mitu z ludzką egzystencją oraz o katastrofizmie wpisanym w ludzkie doświadczenie – o najnowszych książkach Jacka Soboty i Jakuba Walickiego pisze Łukasz Kucharczyk.

Gry paragrafowe, gry książkowe, paragrafówki, gamebooki – wszystkie te nazwy są synonimami i określają jedno zjawisko z pogranicza światów gier i literatury. Są to utwory, w których wcielający się w bohatera odbiorca decyduje o kolejności czytanych akapitów – o grach paragrafowych pisze Krzysztof Firkowski.

W swojej polemice Dawid Kujawa odwołuje się do „kokieterii”, z którą miałabym mówić o wykluczeniu poetek z pewnych dyskursów o literaturze oraz o moim korzystaniu z argumentu usytuowania – Agnieszka Waligóra polemizuje z tezami przedstawionymi w szkicu Dawida Kujawy opublikowanym w „Dzienniku Literackim” 28 października 2025 roku.

Muzyczuk zaczyna swoje dzieło od eksplikacji natury paranoi. To, co stanowi wstęp teoretyczny do spektakularnej pod względem objętości i treści całości, na kolejnych stronach zostaje przekute w intensywną praktykę – o Zmierzchu magów Daniela Muzyczuka pisze Łukasz Krajnik.

To w istocie wypis z lektur własnych autorki, którym dzieli się ona ze światem bez intencji ewangelizacyjnych. To poparte wieloma przykładami zaproszenie do podjęcia wysiłku lekturowego nie z obowiązku, a dla czystej przyjemności, w odpowiedzi na w pełni uświadomioną potrzebę – o Książce o (nie)czytaniu Justyny Sobolewskiej pisze Radosław Młynarczyk.

Przełożone przez Kacpra Bartczaka wiersze formalnie i tematycznie wykraczają dalece poza poetycki opis jednostkowego przeżycia, także doświadczenia żałoby – o Żarliwej elegii Petera Gizziego pisze Karol Poręba.

Autor zaczyna opowieść o artyście niczym film sensacyjny, od wspomnienia napadu na mieszkanie bratanka Mariana, Wojciecha Walentynowicza, i od przywołania pytań, które zadawano przypadkowym widzom i przechodniom: kto narysował Koziołka Matołka? – o książce Marka Górlikowskiego Ilustrator. Przygody ojca Koziołka Matołka tylko dla dorosłych pisze Paweł Chmielewski.