Teksty

W omawianych tekstach bycie „tutejszym” Żydem wynika nie tyle z faktu urodzenia w wiejskiej okolicy, ile ze współdzielenia jej ze społecznością nieżydowską, z dostosowywania się do jej reguł, a jednocześnie z negocjowania w niej swojego, żydowskiego miejsca – o Obcym Israela Joshuy Singera i Ziemi Racheli Korn pisze Karolina Koprowska.

Hip-hopowe trio z Belfastu robi coś, czego nie robił nikt wcześniej: rapuje po irlandzku. Ale powszechny rozgłos przyniosło grupie przede wszystkim to, że jej działania znacznie wykraczają poza muzykę. Zespół prowokuje i angażuje się politycznie, krytykuje rządy i sprzeciwia się establishmentowi – o działaniach Kneecap pisze Joanna Tracz.

Chociaż Auster stworzył tłum fikcyjnych bohaterów, w centrum powieści często umieszczał postać podobną do siebie: zadumanego pisarza, roztargnionego uczonego, kogoś, kto zawsze ma przy sobie kartkę i ołówek, a także w każdej chwili jest gotowy spojrzeć na siebie z zewnętrznej perspektywy – o pisarstwie Paula Austera pisze Anna Arno.

Przez grzebanie w czasie, przypominanie zapomnianych, nierzadko zakazanych historii, prowadzenie wyrafinowanych gier z literackimi tradycjami autor ukazuje niezwykle skomplikowane, tragiczne losy bohaterów, a zarazem opowiada równie niejednoznaczne, pełne przemocy dzieje Australii – o Ścieżkach Północy Richarda Flanagana pisze Szymon Kowalski.

Nie interesowały go holistyczne ujęcia, uniwersalne narracje ani panoramiczne perspektywy – liczyła się jedynie jednostka i jej autorska sygnatura. Konkretne zdanie, pierwsze skojarzenie, kaprys chwili – o Robercie Bazlenie pisze Maciej Oleksy.

Kiedy Szewc zwraca się ku przeszłości, najczęściej dostrzega w niej niezwykłość stworzenia ukrytą w tym, co zwyczajne, szare, a nawet banalne. Powraca do świata swojego dzieciństwa, który pokazuje nam w obrazach i miniaturach – o najnowszym zbiorze opowiadań Piotra Szewca pisze Wojciech Chmielewski.

Rozważania Traverso pozwalają czytelnikowi wyzbyć się obojętności moralnej i intelektualnego oportunizmu, zaś opowieść Khalidiego rozbraja stereotypy uniemożliwiające zrozumienie tego, co dzisiaj dzieje się w Gazie i na Zachodnim Brzegu – o najnowszych książkach Rashida Khalidiego i Enzo Traverso pisze Przemysław Wielgosz.

Wśród artystów i artystek surrealistycznych trudno znaleźć lepszy przykład nonkonformizmu i niezłomnej walki o wolność niż te wyróżniające postawę autorki Trąbki do słuchania – o życiu i sztuce Leonory Carrington pisze Magdalena Piotrowska-Grot.

Tomek Gromadka wrzuca bohaterów i ich traumy w surrealistyczny wir rodem z animowanego serialu dla dorosłych Big Mouth. Celem autora jest przypomnienie czytelnikowi elementarnej prawdy: każdy potrzebuje bliskości, wsparcia i wspólnoty – o Przygodach Pitera i pępowinowego psa pisze Szymon Bryzek.

Fosse twierdzi, że pisze raczej ręką niż głową – tym samym w większym stopniu uznaje własne pisarstwo za natchnieniowy trans niż pracę intelektualną. Doprawdy trudno jednak uwierzyć, że ten sam Duch Święty podyktował fatalne wiersze wydane w zbiorze Pies i anioł oraz mimo wszystko genialną Septologię – o opus magnum Jona Fossego pisze Michał Gliński.

W 2025 roku Joanna Mueller dokonuje swoistego zmieszania – komponuje antologię swojej twórczości poetyckiej, obejmującą utwory z dwudziestu pięciu lat pisania, w tym również tego, które dotąd nie trafiło do czytelniczek i czytelników – o Zmieszanych Joanny Mueller pisze Katarzyna Trzeciak.

Lektura Życia instrukcji obsługi przypomina nieliniową nawigację po elastycznym hipertekście: każde wejście do któregoś z pomieszczeń otwiera węzły do innych historii, a powracające motywy działają jak klikalne łącza – o książce Georges’a Pereca pisze Jacek Olczyk.